Kết nối với chúng tôi:

Thế giới

Vì sao Belarus chìm trong khủng hoảng?

Đã đăng

 ngày

 
Biểu tình ở Belarus không có dấu hiệu hạ nhiệt dù đã một tuần sau khi Tổng thống Lukashenko tuyên bố tái đắc cử với gần 80% phiếu bầu.

Hàng chục nghìn người ngày 16/8 tiếp tục biểu tình tại thủ đô Minsk, Belarus, sau khi Tổng thống Alexander Lukashenko có bài phát biểu khẳng định sẽ không từ chức. Biểu tình nổ ra sau khi kết quả bầu cử ngày 9/8 cho thấy ông Lukashenko, người đã nắm quyền 26 năm, giành chiến thắng với gần 80% phiếu bầu, trong khi ứng viên đối lập Svetlana Tikhanovskaya chỉ có 10% phiếu ủng hộ.

Tikhanovskaya, 37 tuổi, gia nhập cuộc đua quyền lực sau khi chồng bà là Sergei Tikhanovsky, một Youtuber 41 tuổi, bị bắt hồi tháng 5 và bị truất quyền ứng cử tổng thống. Bà Tikhanovskaya đã rời Belarus sang nước láng giềng Lithuania ngay sau khi biểu tình nổ ra, trong khi chồng bà vẫn ở trong tù. Bà đã kêu gọi các chính quyền địa phương trên cả nước ủng hộ biểu tình chống lại Tổng thống Lukashenko.

Cờ Belarus được giăng bên trong hình trái tim do người biểu tình tạo ra ở thủ đô Minsk hôm 16/8. Ảnh: Reuters.
Cờ Belarus được giăng bên trong hình trái tim do người biểu tình tạo ra ở thủ đô Minsk hôm 16/8. Ảnh: Reuters.

Đám đông biểu tình ngày 16/8 tuần hành qua các con phố hướng tới Quảng trường Độc lập. Trang tin Tut.by mô tả đây là cuộc tuần hành “lớn nhất trong lịch sử Belarus độc lập”. Đụng độ giữa cảnh sát và ngưởi biểu tình nổ ra, khiến cảnh sát phải bắn đạn thật để kiểm soát tình hình. Hai người biểu tình đã chết, hàng trăm người bị thương và hàng nghìn người bị bắt.

Giới chức Liên minh châu Âu (EU) hôm 14/8 quyết định theo đuổi các lệnh trừng phạt mới đối với quan chức Belarus, theo hai nhà ngoại giao biết về cuộc thảo luận này. Họ cho biết cuộc họp của EU về vấn đề này vẫn tiếp tục.

Tổng thống Alexander Lukashenko, 65 tuổi, nắm quyền lãnh đạo Belarus từ năm 1994. Ông từng nhiều lần hứng chỉ trích và cáo buộc gian lận kết quả bầu cử từ phe đối lập và quan sát viên độc lập.

EU đã áp lệnh trừng phạt Belarus vì vi phạm nhân quyền, bao gồm gian lận bầu cử và xói mòn các chuẩn mực dân chủ, ít nhất hai lần trong 15 năm qua. Các lệnh trừng phạt hầu như được dỡ bỏ năm 2016, sau khi Lukashenko thả tù nhân chính trị. Tuy nhiên, lệnh cấm vận vũ khí vẫn được duy trì.

Lukashenko chưa từng xây dựng được nền tảng ủng hộ chính thức khác ngoài hiệp hội Belaya Rus, được thành lập năm 2007 bởi các đồng minh của ông và thành viên chính trị của đất nước. Hiệp hội này hoạt động như một tổ chức xã hội dân sự hơn là đảng phái chính trị chính thức, theo đánh giá năm 2016 của Belarus Digest, nhóm phân tích hiện đã giải thể.

Belarus năm nay ghi nhận kỷ lục khi có tới 55 nhóm chính trị đề cử ứng viên tranh cử tổng thống, nhưng chỉ 15 nhóm được phép tham dự.

Trong gần ba thập kỷ nắm quyền lãnh đạo, Lukashenko đã dựa vào “hệ thống mang tính cá nhân” để duy trì vị trí, theo Belarus Digest. Tuy nhiên, Maryna Rakhlei, quan chức cấp cao của Quỹ German Marshall ở Berlin, cho biết hệ thống này giờ đang bị chia rẽ.

Svetlana Tikhanovskaya, đối thủ của Tổng thống Lukashenko, bỏ phiếu bầu tại thủ đô Minsk hôm 9/8. Ảnh: AP.
Svetlana Tikhanovskaya, đối thủ của Tổng thống Lukashenko, bỏ phiếu bầu tại thủ đô Minsk hôm 9/8. Ảnh: AP.

Nông dân và công nhân nhà máy, nhóm người mà Rakhlei gọi là “đa số im lặng” của Lukashenko đã bỏ việc để biểu tình, khiến tình trạng bất ổn lan ra ngoài thủ đô Minsk và tạo ra phong trào biểu tình lớn của người dân, không phân biệt tuổi tác, tầng lớp và tư tưởng chính trị.

Covid-19 là một trong những yếu tố dẫn đến làn sóng biểu tình lan rộng ở Belarus hiện nay, theo Rakhlei. Tổng thống Lukashenko đã bác bỏ mối đe dọa của nCoV. Ngay từ đầu đại dịch, ông tuyên bố “sẽ không có ai chết vì nCoV ở đất nước của chúng ta”. Ông khuyến nghị mọi người nên uống rượu vodka và đến phòng tắm hơi như biện pháp chống Covid-19.

Nhưng quốc gia 9,5 triệu dân đã báo cáo gần 70.000 ca nhiễm và hơn 600 ca tử vong. Giới phê bình cho rằng con số thực tế thậm chí còn cao hơn.

Hồi cuối tháng 7, Tổng thống Lukashenko tuyên bố nhiễm nCoV, nhưng không có triệu chứng và đã phục hồi. Ông khẳng định mình là “người mạnh mẽ” vượt qua Covid-19.

Tuy nhiên, đại dịch đã khiến nhiều lao động nhập cư phải trở về Belarus, đẩy họ vào cảnh thất nghiệp và không có thu nhập trang trải cho gia đình. Rakhlei cho rằng chính trải nghiệm của họ khi ở nước ngoài, cũng như là thế hệ trẻ kết nối nhiều hơn với thế giới bên ngoài, đã thúc đẩy tư tưởng chống lại Tổng thống Lukashenko.

Ba nữ lãnh đạo đã trở thành gương mặt đại diện cho người dân Belarus bất bình với chính phủ, bao gồm bà Svetlana Tikhanovskaya, ứng viên đối lập và từng là giáo viên, cùng với Veronika Tsepkalo và Maria Kolesnikova.

Tikhanovskaya và Tsepkalo nhập cuộc đua sau khi chồng của cả hai phải từ bỏ ý định tranh cử vì áp lực chính trị. Kolesnikova trước đó là quản lý chiến dịch tranh cử cho một ứng viên tổng thống tiềm năng khác, cho tới khi ông bị bắt vào mùa hè năm nay.

“Điều mà ba người phụ nữ có thể làm là đoàn kết rất nhiều người ủng hộ họ và bạn có thể thấy qua số lượng người tham gia biểu tình chính trị. Họ được ủng hộ mạnh mẽ cho những thay đổi mà họ tuyên bố”, Emily Ferris, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Hoàng gia có trụ sở London, Anh, nói với NBC News.

Lukashenko nói rằng gánh nặng của cương vị tổng thống sẽ khiến một phụ nữ “sụp đổ một cách tội nghiệp”. Tuy nhiên, ba ứng viên đã gây chấn động ở quốc gia này.

“Tôi tham gia chính trị không phải vì quyền lực mà là để khôi phục công lý”, Tikhanovskaya tuyên bố. “Mục tiêu chính của tôi là tiến hành cuộc bầu cử chân thực, công bằng với tất cả ứng viên khác”.

Tsepkalo đã rời khỏi đất nước sau bầu cử, trong khi Tikhanovskaya cũng tuyên bố rời đi để bảo vệ an toàn cho các con của bà. Kolesnikova hiện vẫn ở Belarus.

Ngay sau khi kết quả bầu cử được công bố, người biểu tình đã kéo xuống đường phản đối vì cho rằng có gian lận bầu cử. Hơn 6.000 người đã bị bắt và nhiều nhóm nhân quyền cáo buộc chính phủ thực hiện “chiến dịch tra tấn rộng rãi người biểu tình ôn hòa”.

“Suốt nhiều ngày qua, thế giới chứng kiến cảnh tượng hỗn loạn ở Belarus khi cảnh sát bắn đạn cao su và sử dụng hơi cay ngăn người biểu tình ôn hòa. Rõ ràng cảnh tượng đẫm máu trên các đường phố Belarus chỉ là phần nổi của tảng băng chìm”, Marie Struthers, giám đốc Tổ chức Ân Xá Quốc tế ở Đông Âu và Trung Á, nói trong bài viết hôm 13/8.

Nhưng nỗ lực dập tắt biểu tình dường như không mang lại hiệu quả như mong đợi. Sau khi chứng kiến phản ứng của cảnh sát, người biểu tình tiếp tục chia thành từng nhóm nhỏ xuống đường biểu tình giữa ban ngày. Nhiều hình ảnh và video cho thấy người biểu tình xếp hàng dọc các tuyến phố để cho phép giao thông diễn ra bình thường.

Bộ trưởng Nội vụ Yuri Karayev đã bất ngờ lên tiếng xin lỗi vì khiến người biểu tình bị thương dù phủ nhận cáo buộc gian lận bầu cử. Karayev hôm 14/8 nói hơn 2.000 trong số 6.700 người biểu tình bị bắt đã được thả tự do, theo hãng thông tấn Tass của Nga.

Tổng thống  Alexander Lukashenko chủ trì cuộc họp ở Minsk hôm 13/8. Ảnh: Reuters.
Tổng thống Alexander Lukashenko chủ trì cuộc họp ở Minsk hôm 13/8. Ảnh: Reuters.

Mỹ, EU và một số quốc gia thành viên đã xem cuộc bầu cử hôm 9/8 là không công bằng và đảm bảo tự do. Các ngoại trưởng của EU, gồm ít nhất 9 thành viên và Ủy ban châu Âu (EC) đã nhóm họp hôm 14/8 để thảo luận về các lệnh trừng phạt đối với Belarus, theo Reuters.

“Chúng tôi cần thêm lệnh trừng phạt đối với người vi phạm giá trị dân chủ và lạm dụng nhân quyền ở Belarus”, Ursula von der Leyen, chủ tịch EC đăng bài trên Twitter.

Nhiều ngoại trưởng EU cũng thống nhất áp lệnh trừng phạt đối với quan chức Belarus liên quan tới biểu tình bạo lực. Họ sẽ lập danh sách mục tiêu trong những ngày tới, theo hai nhà ngoại giao biết về cuộc thảo luận.

Về phía Nga, Điện Kremlin ngày 16/8 ra tuyên bố cho hay Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói với người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko rằng Nga sẵn sàng thực hiện hiệp ước quốc phòng tập thể nếu cần thiết để trợ giúp Belarus “giải quyết các vấn đề” nảy sinh từ cuộc bầu cử tổng thống ở nước này cách đây một tuần.

Trước đó, trong bài phát biểu chúc mừng chiến thắng của Tổng thống Lukashenko hôm 10/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin tái khẳng định mối quan hệ với Belarus, đồng thời cam kết tăng cường hiện diện quân sự ở quốc gia này.

Lãnh đạo Belarus Lukashenko tuyên bố sẵn sàng chia sẻ quyền lực và thay đổi hiến pháp, nhưng không phải dưới sức ép của người biểu tình. Trước đó, ông cáo buộc thế lực bên ngoài can thiệp vào tình hình ở nước này.

Chúng ta không thể trao hiến pháp cho những kẻ mà Chúa mới biết là ai, vì các thảm họa sẽ theo sau đó”, Lukashenko nói.

Nhà phân tích Rakhlei cho biết rất khó để dự đoán những gì sẽ xảy ra ở Belarus trong thời gian tới, khi Tổng thống Lukashenko vẫn nhận được ủng hộ từ lực lượng an ninh và quân đội Belarus, trong khi Bộ trưởng Nội vụ Karayev cam kết “sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết” để đảm bảo pháp luật và trật tự.

Tuy nhiên, Rakhlei nhận định tình hình Belarus không thể quay lại như trước đây. “Đây chính là thời khắc khai sinh đất nước”, bà nói.

Thanh Tâm (Theo Washington Post) – Vnexpress

Thế giới

20.000 người Thái Lan biểu tình

Đã đăng

 ngày

Bởi

Khoảng 20.000 người Thái Lan biểu tình ở thủ đô Bangkok hôm nay, kêu gọi Thủ tướng Prayuth Chan-ocha từ chức và cải cách chế độ quân chủ.

“Đả đảo chế độ phong kiến, người dân muôn năm”, những người tham gia hô vang tại cuộc biểu tình lớn nhất ở Bangkok kể từ khi ông Prayuth lên nắm quyền trong cuộc đảo chính năm 2014.

Người biểu tình đã tuần hành từ đại học Thammasat, nơi có truyền thống phản đối quân đội và chủ nghĩa bảo hoàng, đến Sanam Luang, tức Cánh đồng Hoàng gia, bên ngoài Cung điện hoàng gia.

“Tôi hy vọng những người đang nắm quyền sẽ nhìn thấy tầm quan trọng của người dân”, thủ lĩnh sinh viên Panupong “Mike” Jadnok nói với đám đông. “Chúng ta đang đấu tranh để đưa chế độ quân chủ vào đúng chỗ, chứ không phải xoá bỏ nó”.

Khoảng 20.000 người Thái Lan biểu tình ở thủ đô Bangkok hôm nay, kêu gọi Thủ tướng Prayuth Chan-ocha từ chức và cải cách chế độ quân chủ. Ảnh: Reuters.
Khoảng 20.000 người Thái Lan biểu tình ở thủ đô Bangkok hôm nay, kêu gọi Thủ tướng Prayuth Chan-ocha từ chức và cải cách chế độ quân chủ. Ảnh: Reuters.

Theo các nhà tổ chức, có 50.000 người hiện diện trong cuộc biểu tình, trong khi cảnh sát cho rằng có ít nhất 18.000 người. Người biểu tình tuyên bố họ sẽ ở lại trên đường phố qua đêm và tuần hành tới Toà nhà Chính phủ vào sáng mai.

Quốc vương Maha Vajiralongkorn đang không ở Thái Lan và dành phần lớn thời gian tại châu Âu kể từ khi kế vị cha năm 2016. Cung điện Hoàng gia chưa đưa ra bình luận về cuộc biểu tình.

“Người dân có thể biểu tình nhưng họ nên làm điều đó một cách hoà bình và theo pháp luật”, phát ngôn viên chính phủ Anucha Burapachaisri nói.

Các cuộc biểu tình đã diễn ra ở Thái Lan từ giữa tháng 7 nhằm yêu cầu chính phủ từ chức, xây dựng hiến pháp mới và tổ chức bầu cử. Đến nay, các sự kiện này đều diễn ra ôn hoà.

“Tôi ở đây để đấu tranh cho tương lai của con cháu mình. Tôi hy vọng rằng đến lúc tôi chết, chúng sẽ được tự do”, bà Tasawan Suebthai, một người 68 tuổi, nói trong chiếc áo phông đỏ, đeo những chiếc bùa hộ mệnh quanh cổ với hy vọng sẽ tránh được đạn.

Người biểu tình kêu gọi cải cách chế độ quân chủ ở thủ đô Bangkok hôm nay. Ảnh: Reuters.
Người biểu tình kêu gọi cải cách chế độ quân chủ ở thủ đô Bangkok hôm nay. Ảnh: Reuters.

Thái Lan đã trải qua một loạt cuộc biểu tình bạo lực và đảo chính, với hơn 10 lần quân đội can thiệp, kể từ khi chế độ phong kiến chuyên chế chấm dứt năm 1932. Thủ tướng Prayuth tuyên bố chính phủ cho phép biểu tình nhưng yêu cầu cải cách chế độ quân chủ là không chấp nhận được.

Ngày 19/9 năm nay cũng là dịp kỷ niệm 14 năm cuộc đảo chính chống lại thủ tướng theo chủ nghĩa dân túy Thaksin Shinawatra vào năm 2006. Trong số những người biểu tình hôm nay có nhiều người theo phe áo đỏ của ông, những cựu binh từng tham gia cuộc đụng độ cách đây một thập kỷ với phe áo vàng.

Anh Ngọc (Theo Reuters) – Vnexpress

Đọc tiếp

Thế giới

Nhật tìm thấy thi thể thực tập sinh Việt mất tích trong bão

Đã đăng

 ngày

Bởi

Lực lượng cứu hộ Nhật Bản tìm thấy thi thể của Nguyễn Hữu Toán, thực tập sinh người Việt, sau 10 ngày mất tích trong bão Haishen.

Tổng lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka Vũ Bình cho biết vào khoảng 14h35 ngày 17/9, trong quá trình đào bới bằng máy xúc, một tình nguyện viên đã phát hiện thi thể nam giới bị vùi trong bùn đất, cách hiện trường vụ sạt lở đất ở xã Shiba, tỉnh Miyazaki, hơn 3 km về phía hạ nguồn sông Tone và báo cho cảnh sát.

Hôm 18/9, cảnh sát địa phương đã tiến hành phân tích vân tay và các đặc điểm nhận dạng của nạn nhân. Kết quả cho thấy thi thể này là Nguyễn Hữu Toán, 22 tuổi, một trong hai thực tập sinh Việt làm việc tại công ty cổ phần Aioigumi, mất tích trong siêu bão Haishen. Căn cứ kết quả chụp CT và phân tích sự việc, cảnh sát kết luận nguyên nhân gây tử vong là do bị đất đá đè lấp.

Sóng đánh vào bờ biển tỉnh Kagoshima, tây nam Nhật Bản, do bão Haishen hôm 6/9. Ảnh:Reuters.
Sóng đánh vào bờ biển tỉnh Kagoshima, tây nam Nhật Bản, do bão Haishen hôm 6/9. Ảnh: Reuters.

Toán mất tích từ đêm 6/9 khi Haishen, một trong những cơn bão mạnh nhất lịch sử Nhật Bản, đổ bộ đảo Kyushu. Do lo ngại nhà ở của họ không đủ an toàn, giám đốc công ty Aioigumi đã đề nghị Toán cùng một thực tập sinh người Việt khác đến lánh nạn tại nhà riêng có kết cấu kiên cố hơn của ông và cũng là văn phòng của công ty.

Tuy nhiên, mưa bão khiến đất đá trên sườn núi sạt lở, kéo ngôi nhà xuống bờ sông, khiến vợ con của giám đốc công ty cùng với hai thực tập sinh Việt Nam mất tích. Giám đốc công ty Aioigumi cũng bị thương và phải nhập viện.

Các tình nguyện viên đang tiếp tục tìm kiếm thực tập sinh còn lại, Trần Công Long, cùng vợ con của giám đốc công ty Aioigumi.

Mẹ của Toán chia sẻ với đài NHK rằng con trai sang Nhật Bản làm việc để giúp mẹ nuôi một em gái đang tuổi ăn học và một em trai còn nhỏ. Bà rất đau lòng trước thông tin cậu con trai ngoan gặp nạn. Bà mong thi thể Toán được đưa về Việt Nam sớm nhất có thể.

Theo ông Bình, Tổng lãnh sự quán sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp bảo hộ công dân và tiến hành thủ tục cần thiết để đưa thi thể của Toán về nước, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng Nhật Bản tìm kiếm thực tập sinh Trần Công Long.

Anh Ngọc – Vnexpress

Đọc tiếp

Thế giới

Tân thủ tướng Nhật đương đầu thử thách đối ngoại

Đã đăng

 ngày

Bởi

Việc Thủ tướng Suga thiên về đối nội khiến nhiều người thắc mắc ông sẽ cân bằng quan hệ với các nước ra sao, giữa lúc thế giới nhiều biến động.

Yoshihide Suga, chánh văn phòng nội các dưới thời Shinzo Abe, hôm 16/9 trở thành tân Thủ tướng Nhật sau cuộc bỏ phiếu của quốc hội. Suga tiếp quản vị trí từ Abe, người giữ chức thủ tướng lâu nhất Nhật Bản nhưng phải tuyên bố từ chức hôm 28/8 vì lý do sức khỏe.

Giới quan sát cho rằng việc kế nhiệm Abe, chính khách có khả năng đối ngoại mạnh mẽ và độ nhận diện cao khắp thế giới sau nhiều năm cầm quyền, sẽ trở thành một thách thức lớn đối với Suga. Giới chuyên gia đánh giá khả năng đối ngoại của Suga, người nhiều năm làm “cánh tay phải” cho Abe trong các vấn đề đối nội, hầu như chưa được kiểm chứng.

Tân thủ tướng Nhật Yoshihide Suga phát biểu trong cuộc họp báo tại Tokyo hôm 16/9. Ảnh: Reuters.
Tân thủ tướng Nhật Yoshihide Suga phát biểu trong cuộc họp báo tại Tokyo hôm 16/9. Ảnh: Reuters.

Một trong những nhiệm vụ khó khăn đầu tiên của Suga trên cương vị mới là xây dựng quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump, điều mà Abe được đánh giá đã làm rất tốt. Abe là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên gặp Trump sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Tháng 5/2019, Abe cũng mời Trump đến Nhật, khiến Tổng thống Mỹ trở thành nguyên thủ nước ngoài đầu tiên gặp tân Nhật hoàng Naruhito.

Trong chuyến thăm Nhật năm ngoái, Trump đã cùng Abe chơi golf, chụp ảnh selfie, ăn hamburger vào bữa trưa, xem thi đấu sumo và dùng bữa tối với thịt nướng kiểu Nhật. Sau khi Abe tuyên bố từ chức, Trump đã gọi ông là “thủ tướng vĩ đại nhất trong lịch sử Nhật Bản”, thêm rằng quan hệ Mỹ – Nhật “tốt chưa từng có”.

“Sự lãnh đạo về đối ngoại của Thủ tướng Abe thực sự tuyệt vời. Tôi không nghĩ rằng mình có thể sánh được”, Suga phát biểu hôm 12/9, nói thêm rằng ông sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến của Abe về quan hệ ngoại giao.

Suga có lẽ không thể xây dựng mối quan hệ cá nhân với Trump tốt như Abe. Tuy nhiên, theo Yoshikazu Kato, chuyên gia tại Viện Toàn cầu châu Á thuộc Đại học Hong Kong, với vai trò “cánh tay phải” của cựu thủ tướng Nhật suốt 8 năm qua, Suga hiểu rất rõ cách điều tiết mối quan hệ với Mỹ.

“Suga không cởi mở bằng Abe, nhưng ông ấy biết mình phải làm gì, ít nhất là đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ tháng 11”, Michael Green, phó chủ tịch cấp cao phụ trách châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. “Một trong những công việc quan trọng nhất của Suga sắp tới là xử lý các phát ngôn và sự khó đoán của Trump”.

Thêm vào đó, quan hệ Mỹ – Nhật còn tồn tại nhiều vấn đề. Trump vẫn áp thuế với nhôm và thép Nhật Bản, gây áp lực cuốn Abe vào một thỏa thuận thương mại một chiều, đồng thời đề xuất tăng gấp 4 lần chi phí 2 tỷ USD mà Nhật trả cho quân đội Mỹ đồn trú tại nước này. Ông chủ Nhà Trắng cũng rút Washington khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), thỏa thuận thương mại lớn trong khu vực mà Tokyo từng thúc đẩy nhằm kiềm chế sức ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh.

Suga không phải một người hoàn toàn xa lạ ở Washington, bởi ông vốn đã xây dựng quan hệ với một số quan chức Mỹ hàng đầu. Tân thủ tướng Nhật từng gặp Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại Tokyo hồi năm 2018, tới thăm thủ đô Washington vào tháng 5/2019 và gặp Phó tổng thống Mike Pence.

Giới chuyên gia nhận định Suga sẽ theo dõi sát cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, nhằm xác định khả năng Joe Biden, ứng viên tổng thống đảng Dân chủ, đắc cử ảnh hưởng đến Nhật như thế nào.

“Nhật vô cùng quan tâm đến bầu cử tổng thống Mỹ, bởi chính sách với Trung Quốc của Biden ảnh hưởng đến Nhật Bản rất sâu sắc. Tokyo muốn Washington ngăn cản tham vọng quân sự của Bắc Kinh tại châu Á”, Mieko Nakabayashi, giáo sư tại Đại học Waseda của Nhật, cho hay.

Suga lên nắm quyền ngay giữa bầu không khí địa chính trị căng thẳng, khi quan hệ Mỹ – Trung xuống mức thấp nhất suốt nhiều thập kỷ. Do đó, thử thách đặt ra cho tân Thủ tướng Nhật, người lãnh đạo nền kinh tế lớn thứ ba thế giới và là một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ, là cân bằng quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh.

Jeff Kingston, giám đốc nghiên cứu châu Á tại Đại học Temple cơ sở Tokyo, nhận định Suga sẽ ưu tiên quan hệ với Washington, nhưng vẫn tìm cách duy trì không khí nồng ấm với Bắc Kinh. Quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Nhật Bản đã cải thiện dưới thời Abe, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn, đặc biệt là tranh chấp liên quan tới nhóm đảo Senkaku/Điếu Ngư trên biển Hoa Đông.

Bài xã luận cuối tháng trước trên Global Times, tờ báo thuộc People’s Daily, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, đánh giá Trung Quốc “phải giành được sự ủng hộ của những quốc gia như Nhật” khi đối mặt với “sự kiềm chế chiến lược đến từ Mỹ”.

Bản thân Suga cũng cho biết ông muốn giải quyết một số công việc còn dang dở trên mặt trận ngoại giao. Abe đã thất bại trong mục tiêu xử lý một số vấn đề từ thời Thế chiến II, bao gồm nỗ lực bình thường hóa quan hệ với Triều Tiên, ký hiệp ước hòa bình với Nga để chính thức chấm dứt quan hệ thù địch từ sau cuộc chiến.

Trong một cuộc họp báo hồi đầu tháng, Suga cho biết ông sẽ cân nhắc việc gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un mà không cần điều kiện tiên quyết. Tân thủ tướng Nhật bày tỏ mong muốn “tạo bước đột phá” về vấn đề Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật trong những năm 1970 và 1980, mục tiêu mà Abe lấy làm tiếc khi không hoàn thành.

Chương trình hạt nhân của Triều Tiên cũng là một vấn đề gây lo ngại ở Nhật, khiến nhiệm vụ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Mỹ thêm quan trọng. Bất chấp việc ngay cả một số người tại Nhật cảm thấy không yên tâm về chính quyền mới, giới chuyên gia vẫn đánh giá liên minh Mỹ – Nhật có khả năng duy trì được sự ổn định dưới thời Suga.

“Nếu Suga nối gót Abe, điều rất có khả năng, ông ấy sẽ tìm kiếm quan hệ kinh tế tốt hơn với Trung Quốc bất chấp mâu thuẫn về an ninh, lãnh thổ, lịch sử, đồng thời bằng mọi giá duy trì hợp tác an ninh với Mỹ”, chuyên gia Kingston nhận định.

Kristi Govella, chuyên gia nghiên cứu châu Á tại Đại học Hawaii ở Mỹ, bổ sung thêm rằng nền tảng liên minh Mỹ – Nhật sâu sắc hơn nhiều so với quan hệ cá nhân giữa các lãnh đạo.

“Mỹ và Nhật có chung những giá trị và lợi ích quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ để duy trì quan hệ tốt đẹp với nhau. Điều này khó có thể thay đổi dưới chính quyền Suga. Tokyo là đối tác chủ chốt của Washingon trong việc đối phó với Bắc Kinh và Bình Nhưỡng, duy trì sự ổn định tại khu vực”, Govella cho hay.

Ánh Ngọc (Theo Time) – Vnexpress

Đọc tiếp
Advertisement

Facebook

Advertisement

Tin Nổi bật