Kết nối với chúng tôi:

Thời sự

Nạn nhân vụ sập tường: ‘Trời đất như sụp xuống trong tích tắc’

Đã đăng

 ngày

 
Đang cùng vợ trát tường trên giàn giáo cao hơn 5 m, ông Phú nghe tiếng hét “sập tường
Ông Phú và vợ đang được điều trị tại Khoa cấp cứu Bệnh viện đa khoa Trảng Bom. Ảnh: Đăng Khoa.
Ông Phú và vợ đang được điều trị tại Khoa cấp cứu Bệnh viện đa khoa Trảng Bom. Ảnh: Đăng Khoa.

“Trời đất như sụp xuống trong tích tắc. Sắt thép đè tức ngực, cánh tay đau như bị cắt lìa, tôi lịm đi”, ông Phạm Thanh Phú (44 tuổi, quê Vĩnh Long) đang nằm điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trảng Bom nhớ lại khoảnh khắc bức tường cao 12 m, dài 100 m đổ sập xuống. Ngồi trên giường bệnh với đầy vết thương ở đầu, tay trái bị gãy, ông Phú thi thoảng nhìn sang hỏi han vợ Lê Thị Tuyết Linh (41 tuổi) mặt mày bị trầy xước.

Chiều 14/5, vợ chồng ông làm việc gần giữa bức tường, trên giàn giáo. Ông trát tường, vợ phụ hồ. Họ nói cười giữa tiết trời nóng bức. Bà nhớ rằng vụ tai nạn xảy ra rất nhanh, không kịp phản ứng gì và họ may mắn vì bức tường không sập về phía giàn giáo. “Giàn giáo được gá vào tường nên không bị gạch đè, vì thế chúng tôi được sống”, bà Linh nói. 

Khi bị vùi dưới đống đổ nát, không cử động được, bà Linh hoảng loạn. Hy vọng sống được thắp lên khi bà nghe đồng nghiệp, cứu hộ gọi cách đó vài chục mét, rồi tiến lại thật gần và thúc giục tháo dỡ giàn giáo. Cả hai được cứu ra cùng lúc. Gọi không thấy chồng trả lời, bà Linh chỉ còn biết cầu nguyện. “Khi tỉnh dậy ở phòng cấp cứu, thấy chồng nằm cạnh đó đã cử động được, tôi mừng ứa nước mắt”, bà Linh nhớ lại.

Ông Phú lên Đồng Nai làm thợ hồ được chừng hai tháng, tiền công 400 nghìn đồng mỗi ngày. Mười ngày trước, nghe cai thầu bảo cần người phụ hồ mức lương 290 nghìn đồng mỗi ngày, ông gọi về bà Linh hôm sau đưa hai con thuê nhà trọ ở làm cùng. “Vì ở quê không làm gì ra tiền, hơn nữa có vợ con bên cạnh mỗi ngày bảo bọc nhau, cùng cơm nước vừa vui, mà đỡ tốn kém”, ông Phú nói. Điều ông kỳ vọng nhất là chấn thương có thể hồi phục để theo đuổi công việc, còn không sẽ phải “cảnh dắt díu vợ con về quê”.

Ngồi chăm vợ cách hai giường bệnh, quần áo còn bám đầy bụi vữa, ông Võ Văn Bắc (45 tuổi, quê An Giang) cho biết, đang hì hục đào đất xây hố ga sát bức tường, bỗng gió mạnh nổi lên, xoáy mù mịt. Ông cứ nghĩ bình thường vì mọi ngày nơi này có vài trận gió to rồi dứt nhanh. Sau tiếng tiếng gạch và giàn giáo đổ ào ào, ông vứt xẻng chạy được vài mét thì bức tường đã trùm lên. “May mắn chạy tới vị trí có thanh đà bêtông cản bức tường nên tôi thoát chết”, ông nói.

Ông Bắc mô tả khoảnh khắc đó “thật khủng khiếp”, người bị tường đè “chỉ còn lòi đầu”. Những người thoát nạn cùng hô hào đào bới đống đổ nát, vừa khóc, vừa cầm điện thoại gọi cảnh sát cứu hộ. Hai chân ông Bắc dường như không bước nổi vì gọi mãi vợ không Đặng Thị Suốt (44 tuổi) không trả lời. Sau một hồi trấn tĩnh, ông được đồng nghiệp trợ giúp tìm được nơi vợ bị nạn, rồi dốc hết sức lực đào bới. “Dỡ hết đống sắt, gạch đá, tôi thấy vợ nằm bất động. Hai chân bị giàn giáo đè máu chảy nhiều”, ông kể.

Đặt vợ ở bãi đất trống chờ xe cứu thương tới, ông tất tả chạy đi tìm cứu cô họ Trương Thị Lan Thanh (51 tuổi) bị nạn cách đó vài chục mét. Bà Thanh gương mặt bị bầm dập, sưng vù, tay chân chi chít vết thương, trong khi chồng bà may mắn không gặp nạn.

Hai gia đình ông Bắc, bà Thanh rủ nhau lên Đồng Nai làm việc nhiều tháng nay, khi khô hạn khiến đất vườn không thể canh tác. Họ đến làm tại công trình xây nhà xưởng Công ty AV Healthcare (Hàn Quốc, chuyên sản xuất băng vệ sinh, tã lót, bình sữa…) chừng 10 ngày, sau thời gian nghỉ dịch bệnh. “Qua tai nạn này sợ quá rồi, ít bữa tụi tui cho hai bả dắt con về quê sống”, ông Bắc dự tính. 

Đứng theo dõi công tác cứu hộ, anh Bùi Chí Cường, quê Cà Mau, công nhân làm việc tại đây vẫn không hết bàng hoàng khi nhớ lại cảnh tượng xảy ra chỉ cách mình 5 m. Lúc đó hàng chục công nhân làm ở nhiều khu vực, với nhiều công đoạn khác nhau. Cường phụ hồ, vừa mới đi ra khỏi khu vực chừng 10 phút. Đột nhiên, anh nghe tiếng động mạnh, nhìn qua thì thấy tường “sập kéo dài như domino”, theo hướng gió từ ngoài đường vào trong công ty. “Bụi may mịt mù, không thấy gì hết, chỉ nghe tiếng la hét kêu cứu. Tôi cùng một số người sau đó chạy lại, dùng tay đào bới, đưa được 4-5 người ra ngoài”, anh Cường kể.

Bà Sương buồn bã chờ đưa chồng về quê. Ảnh: Phước Tuấn.
Bà Sương buồn bã chờ đưa chồng về quê Cà Mau. Ảnh: Phước Tuấn.

Tối qua, nhà xác Bệnh viện đa khoa Đồng Nai nặng trĩu với những người lao động miền Tây. Cùng rủ nhau lên làm hồ, xóm nghèo ở huyện Thới Bình, Cà Mau cùng chờ nhau để đưa thi thể ông Nguyễn Văn Cường (56 tuổi) và anh Nguyễn Văn Điệp (37 tuổi) về quê.

Vẻ mặt mệt mỏi ngồi trên xe để đưa chồng về nhà, bà Sương (55 tuổi) khóc nghẹn khi chứng kiến cảnh ông Cường bị hàng tấn đất đá đè lên sau khi bức tường bị sập. Bà kể quê nhà hạn mặn nhiều tháng nay, việc nuôi trồng thủy hải sản gặp nhiều khó khăn. Hai tháng trước, hai vợ chồng dắt díu nhau lên Đồng Nai thuê trọ, làm phụ hồ tại Khu công nghiệp Giang Điền. 

Hàng ngày, ông Cường phụ trách gác giàn giáo, còn người phụ nữ 60 tuổi phụ trộn hồ. Bức tường cao đang tô vữa nên giàn giáo cũng được dựng cao hơn giúp thợ hồ làm việc. “Đã đến giờ nghỉ, tôi kêu chồng xuống uống nước mà ổng bảo để gác tấm ván cuối cho thợ nó xây. Ai ngờ, chỉ chừng 3 phút là bức tường sập đổ, ông rơi xuống đất bị gạch đá đè lên”, bà Sương kể. 

Bà bình thường cũng đưa vữa đến cho thợ xây sát bức tường, dưới chân giàn giáo nhưng lúc ấy vừa đi ra xa chừng 2 m, nghe tiếng la hét bà liền tháo chạy. “Lúc quay lại không thấy chồng đâu, tôi cùng anh em đào bới mới tìm thấy ổng nhưng không cứu được”, bà Sương nghẹn giọng.

Cùng đi chuyến xe với bà Sương là thân nhân gia đình anh Điệp. Lễ 30/4 vừa qua, thấy tôm thiệt hại nặng, không có tiền nên Điệp bỏ lại vợ và hai con hai con nhỏ theo bạn bè lên Đồng Nai kiếm việc. Anh vừa mới làm phụ hồ tại công trình được hai tuần.

Chị Quách Thu Anh (40 tuổi), dì vợ của Điệp hốt hoảng khi nghe cháu gái báo tin chồng mất liền chạy từ Bình Dương qua. Bà Anh cho biết, Điệp hiền lành, ít nói, chịu khó làm ăn. “Chủ nhật vừa rồi nó qua Bình Dương khoe có việc làm ổn định, dự định nhận tháng lương đầu tiên sẽ gửi về cho vợ trả nợ, trang trải cuộc sống, thế mà ai ngờ”, bà Anh nói. Quẹt nước mắt, bà Anh cùng bạn bè, hàng xóm gom góp ít tiền để thuê xe đưa Điệp về quê hương. Chuyến xe chở những nạn nhân vụ sập tường đi về trong đêm, hun hút, nặng trĩu của người tha phương.

Bác sĩ Lê Quang Trung, Phó giám đốc Sở Y tế Đồng Nai cho biết, 15 người đang điều trị tại viện Trảng Bom, Thống Nhất trong tình trạng bị thương phần mềm, gãy xương sườn, xương đòn, gãy tay… ổn định, không ảnh hưởng đến tính mạng.

Công an Đồng Nai đang
Công an Đồng Nai khám nghiệm hiện trường vụ sập tường trong đêm. Ảnh: Phước Tuấn.

Có mặt tại hiện trường vụ tai nạn lao động, đại tá Trần Tuấn Triệu, Phó giám đốc Công an Đồng Nai cho biết, theo điều tra ban đầu, trước khi xảy ra vụ sập tường có 60-70 công nhân đang làm việc tại công trình. 8 chết tại chỗ và 2 người không qua khỏi tại bệnh viện, trong đó có một nữ. Các nạn nhân đa số quê miền Tây.

Có 35 người thoát nạn, không bị thương trong vụ tai nạn đã được cơ quan chức năng phỏng vấn trực tiếp để lấy lời khai, phục vụ công tác điều tra. Đối chiếu với số lượng công nhân làm việc tại công trình xây dựng này, tổng số người thoát nạn, bị thương, tử vong khá khớp nên đến 19h15 cùng ngày, lực lượng cứu hộ tạm ngưng công tác tìm kiếm.

Hiện trường đổ nát sau vụ sập tường làm 10 người chết, 15 người bị thương. Video: Phước Tuấn – Thanh Huyền.

Đăng Khoa – Phước Tuấn – Vnexpress

Thời sự

Bộ Chính trị đồng ý đầu tư công một số dự án cao tốc Bắc Nam

Đã đăng

 ngày

Bởi

Bộ Chính trị đồng ý điều chỉnh phương thức đầu tư một số dự án thành phần đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc Nam.

Theo thông báo nội dung cuộc họp của Bộ Chính trị về chủ trương khắc phục tác động của đại dịch Covid-19 để phục hồi và phát triển nền kinh tế đất nước, do Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng ký ngày 5/6, một số dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam sẽ được điều chỉnh từ phương thức đầu tư đối tác công – tư (PPP) sang đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Bộ Chính trị yêu cầu việc điều chỉnh này phải “bảo đảm minh bạch, khoa học, hiệu quả, khả thi, phù hợp với tình hình thực tế về khả năng huy động vốn tín dụng để thực hiện từng dự án đối tác công – tư và có cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát chặt chẽ”.

Dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam là công trình quan trọng quốc gia ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2017-2020, trong đó có 3 dự án đầu tư công, 8 dự án theo hình đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BOT.

Ngày 14/5, Chính phủ đã trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư 8 dự án PPP sang đầu tư công sử dụng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, hôm 1/6, khi cho ý kiến lần hai vấn vấn đề này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, chỉ nên chuyển 3 dự án cao tốc Bắc Nam sang đầu tư công, nếu chuyển cả 8 dự án sẽ gây áp lực lớn cho ngân sách.

Cao tốc La Sơn - Túy Loan nối tỉnh Thừa Thiên Huế với TP Đà Nẵng. Ảnh: Võ Thạnh.
Cao tốc La Sơn – Túy Loan nối tỉnh Thừa Thiên Huế với TP Đà Nẵng. Ảnh: Võ Thạnh.

Cũng trong thông báo trên, Bộ Chính trị nêu rõ việc đẩy mạnh giải ngân, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, giải quyết vướng mắc trong thủ tục hành chính, đẩy nhanh thủ tục phê duyệt, điều chỉnh các chính sách mới; khởi công, triển khai thực hiện ngay các dự án quy mô lớn, quan trọng, có tác động lan toả đến phát triển kinh tế – xã hội các địa phương, vùng và ngành, lĩnh vực.

“Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu; gắn trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan trong việc bảo đảm tiến độ thực hiện, giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công”, Bộ Chính trị yêu cầu. 

Cùng với đó, Bộ Chính trị chỉ đạo tập trung phát triển mạnh thị trường trong nước, thực hiện có hiệu quả các giải pháp kích thích tiêu dùng nội địa, đẩy mạnh phong trào “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; phát động phong trào tiết kiệm trong toàn hệ thống chính trị và xã hội để dồn nguồn lực cho phục hồi và phát triển kinh tế… 

Về dài hạn, Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới hoàn thiện thể chế để khơi thông, giải phóng nguồn lực phát triển, nâng cao năng lực quản trị quốc gia…; đẩy mạnh quá trình cơ cấu lại nền kinh tế; nâng cao năng lực, sức cạnh tranh nhằm đón đầu các thời cơ, lợi thế, cơ hội mới.

Các cơ quan chức năng hỗ trợ hiệu quả doanh nghiệp trong nước (gồm cả doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI); không để bị lợi dụng thâu tóm, bởi nhà đầu tư ngoài nước.

Ban Kinh tế Trung ương được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc triển khai thực hiện kết luận và định kỳ báo cáo Bộ Chính trị.

Hoàng Thùy – Vnexpress

Đọc tiếp

Thời sự

Bảo vật quốc gia nằm trong lòng đất

Đã đăng

 ngày

Bởi

 Trong lúc thi công tuyến đường hành hương lên di tích chùa Ngọa Vân, máy xúc đào lộ ra một chiếc hộp bằng vàng.

Cuối năm 2018, hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử hay còn gọi là hộp vàng hình Hoa Sen được Thủ tướng công nhận là bảo vật quốc gia. Hiện vật này hiện trưng bày ở Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, được xác định có niên đại thời Trần, nửa đầu thế kỷ 14.

Chiếc hộp vàng được phát hiện 8 năm trước trong lúc thi công tuyến đường hành hương lên di tích chùa Ngọa Vân, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và là vùng địa linh của Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử. Chiều 21/6/2012, tại khu vực suối 1, thôn Trại Lốc, xã An Sinh, huyện Đông Triều (nay là thị xã Đông Triều), nhóm công nhân đang điều khiển máy xúc để đào đất thi công đường, bất ngờ lộ ra một chiếc hộp kim loại màu vàng bên sườn đồi. Cùng lúc đó Đại đức Thích Quảng Hiển, chủ trì chùa Trung Tiết, trên đường cùng phật tử đi lễ Phật tại chùa Ngọa Vân, đi ngang qua đã dừng lại và được nhóm công nhân đưa cho chiếc hộp vàng.

Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Minh Cương
Hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Minh Cương

Nhà sư Thích Quảng Hiển sau đó trao chiếc hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử cho UBND huyện Đông Triều quản lý.

Đến ngày 20/3/2015, UBND huyện Đông Triều giao lại hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử cho Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh lưu trữ bảo quản và phát huy giá trị của hiện vật.

Hộp vàng nặng 56,44 gram (tương đương khoảng 15 chỉ vàng), có hình dáng của một đóa sen đang độ mãn khai. Chân đế hộp tạo múi mô phỏng hình cánh sen, mặt để trơn, phần thân tạo múi liền với chân đế, thân cánh sen có trang trí văn hoa chanh (hay còn gọi là hoa liên tiền) nổi trên nền văn mây hình khánh; phần miệng thân có khớp để đậy nắp hộp vừa khít với thân.

Nắp hộp hình bán cầu, phần tiếp giáp với thân tạo 11 cánh chính là phần đầu của cánh sen, khớp với phần thân cánh sen ở phía dưới thân tạo thành lớp cánh lớn ngoài cùng; giữa nắp là đài sen được bao bọc bởi lớp cánh lớn.

Đài sen có bốn lớp xếp thành vòng tròn đồng tâm, trong đó, lớp ngoài cùng là lớn nhất với 11 cánh nằm đan cài với cánh lớn; các cánh to, mập, được tạo tác với đường nét rất tinh xảo và giàu tính hiện thực.

Lớp cánh thứ hai nhỏ hơn với 33 cánh, giữa lớp cánh thứ hai và lớp cánh thứ nhất có một vòng hạt cườm và hai đường chỉ nổi, các cánh ở lớp này có kích thước nhỏ hơn nhiều so với lớp cánh thứ nhất nhưng được thể hiện rất tinh xảo và mang tính tả thực.

Lớp thứ ba có 28 cánh, lớp thứ tư là lớp trong cùng có 15 cánh, các cánh ở lớp thứ ba và lớp thứ tư có kích thước nhỏ nhưng đường nét tinh xảo.

Chính giữa tâm nắp hộp là gương sen được tạo lõm xuống càng làm tăng khối hình cho các lớp sen bao quanh, đồng thời nhìn tổng thể chiếc hộp từ trên xuống giống như một đóa sen mãn khai với nhiều lớp cánh đang khoe sắc và tỏa hương.

Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử có tổng chiều cao là 42 mm, đường kính miệng 49 mm, đường kính thân chỗ lớn nhất 51 mm, đường kính chân đế 35 mm. Ảnh: Minh Cương
Hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử có tổng chiều cao là 42 mm, đường kính miệng 49 mm, đường kính thân chỗ lớn nhất 51 mm, đường kính chân đế 35 mm. Ảnh: Minh Cương

Về kỹ thuật chế tác, ông Kiều Đinh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, cho hay một số ý kiến nhận định hộp đúc tạo dáng bằng khuôn, hoa văn được khắc. Tuy nhiên, các dấu vết kỹ thuật, đặc biệt độ mỏng của vật liệu cho thấy, hộp được gò trên khuôn tạo dáng, phần đế tạo rời sau đó hàn liền với thân; hoa văn khắc sau khi dáng hộp đã định hình.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử là một di vật quan trọng liên quan đến hoàng gia hoặc nghi lễ tôn giáo tôn nghiêm. Và đây là bát, cốc át già, một trong sáu pháp khí quan trọng được sử dụng trong nghi lễ Phật giáo Mật tông và rất có thể di vật này có liên quan đến di tích Ngọc Vân hoặc di tích Mộc Cảo.

Hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử được phát hiện tại Đông Triều là di vật bằng vàng thời Trần còn tương đối nguyên vẹn duy nhất được biết đến. Và đây cũng là một trong những di vật bằng vàng hiếm hoi phản ánh những giá trị văn hóa tiêu biểu, đặc sắc của nền văn minh Đại Việt.   

An Sinh, Đông Triều được sử sách ghi chép lại là quê gốc của nhà Trần. Đây là nơi có rất nhiều di tích liên quan đến nhà Trần, nổi tiếng như Am Ngọa Vân nơi vua Trần Nhân Tông tu hành; chùa Quỳnh Lâm nơi đào tạo tăng ni của thiền phái Trúc Lâm; đền An Sinh nơi thờ các vua nhà Trần và đặc biệt là quần thể các Lăng tẩm vua nhà Trần; thái miếu nhà Trần.

Di tích am Mộc Cảo nằm bên tả ngạn suối Phủ Am Trà, thuộc địa phận thôn Trại Lốc, xã An Sinh, huyện Đông Triều. Đây là nơi Thuận Thánh Bảo Từ Hoàng Thái Hậu tu hành khổ hạnh trong 10 năm cuối đời để trông nom lăng tẩm của vua Trần Anh Tông. Trải qua thăng trầm của lịch sử và thời gian, hiện am Mộc Cảo chỉ còn là phế tích.
 

Minh Cương – Vnexpress

Đọc tiếp

Thời sự

Băn khoăn việc đặt tên đường Lê Văn Duyệt

Đã đăng

 ngày

Bởi

Người dân, nhà nghiên cứu ủng hộ đặt tên đường Lê Văn Duyệt nhưng băn khoăn giữa việc đổi tên đường Đinh Tiên Hoàng hay đặt cho con đường mới.

Nhận phiếu lấy ý kiến của UBND phường về việc đổi tên đường Đinh Tiên Hoàng, đoạn từ cầu Bông đến Phan Đăng Lưu thành đường Lê Văn Duyệt, ông Nguyễn Văn Thảo, 60 tuổi, ngụ phường 3 quận Bình Thạnh, tán đồng. Con đường hiện dài hơn 2 km, bắt đầu từ đoạn giao với đường Lê Duẩn, quận 1, chạy qua cầu Bông và điểm cuối là đoạn giao với đường Phan Đăng Lưu, quận Bình Thạnh.

Ông Thảo sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn, từng gắn bó với tên đường Lê Văn Duyệt (tiền thân đường Đinh Tiên Hoàng) cùng ngôi trường nữ Trung học Lê Văn Duyệt (nay là THPT Võ Thị Sáu) trước năm 1975.

Theo ông, việc đặt lại tên đường Lê Văn Duyệt là hợp lý bởi đây là nhân vật có nhiều công lao với vùng đất Sài Gòn – Gia Định. Con đường này đi qua lăng mộ Lê Văn Duyệt cũng mang tính giáo dục lịch sử. “Bản thân tôi và nhiều người dân khu vực Bà Chiểu rất ngưỡng mộ ông. Ngày lễ, tết hay ngày giỗ ông, chúng tôi đều vào thắp nhang ở Lăng Ông”, ông Thảo kể.

Tương tự, ông Mai Quốc Trinh, 75 tuổi, ngụ phường 1, cho rằng phương án này hợp tình, hợp lý. Là người thường làm công quả tại Lăng Ông, ông Trinh cho biết người dân ở Bình Thạnh nói riêng và nhiều tỉnh thành miền Nam dành tình cảm và ngưỡng vọng lớn với Tả quân Lê Văn Duyệt. Việc đặt tên đường giúp nhiều người hiểu hơn lịch sử, đồng thời ghi nhận công lao của ông.

Việc đặt tên cho đoạn đường Đinh Tiên Hoàng trên quận Bình Thạnh là Lê Văn Duyệt cũng giúp phân biệt vị trí của người dân tốt hơn.

Đường Đinh Tiên Hoàng, đoạn giao với đường Phan Đăng Lưu, trước khu Di tích lịch sử văn hoá Lăng Lê Văn Duyệt (quận Bình Thạnh). Ảnh: Mạnh Tùng.
Đường Đinh Tiên Hoàng, đoạn giao với đường Phan Đăng Lưu, trước khu Di tích lịch sử văn hoá Lăng Lê Văn Duyệt, quận Bình Thạnh. Ảnh: Mạnh Tùng.

PGS Phan Xuân Biên (Ủy viên Thường trực Hội đồng đặt, đổi tên đường TP HCM) cho biết, việc đổi tên đường thường xuất phát từ nhu cầu của các tổ chức, cá nhân hoặc đề xuất của quận huyện. Phương án đổi tên đường Đinh Tiên Hoàng thành Lê Văn Duyệt xuất phát từ đề xuất của ông Trần Văn Sung, Phó Ban quản lý Di tích lịch sử văn hóa Lăng Lê Văn Duyệt từ năm ngoái.

Quận Bình Thạnh đã lấy ý kiến các nhà khoa học, tổ chức đoàn thể, đa số đồng thuận. Nay chính quyền tổ chức lấy ý kiến cư dân nơi tuyến đường đi qua, lấy căn cứ để Sở Văn hoá và Thể thao tổng hợp, báo cáo Hội đồng đặt, đổi tên đường TP HCM. Hội đồng sẽ tham mưu cho UBND TP HCM, tiếp đó trình HĐND thành phố thông qua, bổ sung quỹ tên đường.

Theo ông Biên, Lê Văn Duyệt là người có vị trí quan trọng trong lịch sử, được nhân dân miền Nam Bộ kính trọng, xứng đáng được đặt tên đường. Nhưng hiện vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về nhân vật này bởi đánh giá Lê Văn Duyệt theo Gia Long chống nhà Tây Sơn.

“Lịch sử là khách quan, nhưng sử học có góc nhìn chủ quan của người nghiên cứu. Chúng ta phải đánh giá đúng bản chất lịch sử. Việc đặt, đổi tên đường ảnh hưởng đến người dân nên cần dựa trên cơ sở khoa học, có sự đồng thuận của xã hội”, ông Biên nói.

Dưới góc nhìn của nhà nghiên cứu, PGS Lê Trung Hoa (nguyên giảng viên Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM) ủng hộ TP HCM có tên đường Lê Văn Duyệt dù ông bị cho là có sai lầm khi phò tá Gia Long chống nhà Tây Sơn. “Cần nhìn nhận ông là tài năng lớn về chính trị, quân sự, đóng góp lớn cho việc mở mang, gìn giữ phương Nam, chỉ huy đào kênh Vĩnh Tế”, ông Hoa nói.

Là chuyên gia địa danh học, PGS Hoa cho biết năm 1874, người Pháp đặt tên đường Đinh Tiên Hoàng ngày nay là Avenue de I’Inspection, người dân quen gọi là đường Hàng Bàng vì hai bên có trồng bàng. Tháng 3/1955, đường này mang tên Lê Văn Duyệt, đến tháng 8/1975 đổi thành Đinh Tiên Hoàng. Trong khi đó, ở Sài Gòn trước năm 1975 cũng có đường mang tên Lê Văn Duyệt (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám, đoạn gần ngã tư Bảy Hiền).

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Nhã, Nhà nghiên cứu lịch sử và văn hoá, cho rằng Lăng Ông là biểu hiện cho lòng kính trọng của nhân dân miền Nam với Tả quân Lê Văn Duyệt. Công lao lớn nhất của chúa Nguyễn và nhà Nguyễn là mở mang bờ cõi, thống nhất đất nước. Trong đó có đóng góp quan trọng của Tả quân Lê Văn Duyệt phục vụ dưới thời chúa Nguyễn Ánh và sau trở thành vua Gia Long. Với tài làm tướng, ông có nhiều trận thắng, dẹp loạn trong thời đất nước đã thống nhất, có tài cai trị khi làm Tổng trấn thành Gia Định.

Về nhiều ý kiến trái chiều, TS Nhã nhìn nhận cần đánh giá đúng nhân vật lịch sử. “Chính trị là nhất thời nhưng lịch sử là trường tồn. Nhân vô thập toàn, Tổng trấn Lê Văn Duyệt cũng vậy”, TS Nhã nói. Sau Lê Văn Duyệt, ông Nhã cho rằng Võ Tánh, Võ Duy Nguy – những nhân vật quan trọng trong triều Nguyễn, có thể xem xét lại việc đặt tên đường.

Bàn thờ Tả quân Lê Văn Duyệt trong khu Lăng Ông (quận Bình Thạnh). Ảnh: Thành Nguyễn.
Bàn thờ Tả quân Lê Văn Duyệt trong khu Lăng Ông (quận Bình Thạnh). Ảnh: Thành Nguyễn.

Trong khi đó, dù ủng hộ tái lập đường Lê Văn Duyệt ở TP HCM, nhưng nhiều chuyên gia và người dân cho rằng nên chọn một con đường mới để đặt tên, thay vì đổi tên đoạn đường cũ.

PGS Tôn Nữ Quỳnh Trân, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đô thị và phát triển, cho rằng hai bên đường Đinh Tiên Hoàng đông dân, việc đổi tên kéo theo hệ luỵ về thủ tục hành chính, hộ khẩu, giấy tờ của người dân. Việc ghi nhận công lao của Lê Văn Duyệt không nhất thiết phải đặt con đường đi qua khu di tích Lăng Ông.

Là chủ nhiệm đề tài nghiên cứu Công tác đặt đổi tên đường, công trình công cộng tại TP HCM – khảo sát thực trạng và giải pháp, bà Trân cho biết thành phố hiện có hơn 1.700 đường đủ chuẩn được đặt tên nhưng chưa có tên. TP HCM nên lựa chọn một con đường trong số này để đặt tên, nếu thông qua phương án bổ sung quỹ tên đường.

Lê Văn Duyệt (1764-1832) sinh ra trong gia đình nông dân tại Cù Lao Hổ, nay thuộc làng Hòa Khánh, tỉnh Tiền Giang. Tổ tiên ông có gốc tích ở Quảng Ngãi, sau vào Nam sinh sống. Năm 17 tuổi, Lê Văn Duyệt gặp chúa Nguyễn Phúc Ánh, sau đó được tuyển làm Thái giám Nội đình. Nhờ hiểu biết việc binh, ông được chúa Nguyễn tin dùng và được đứng vào hàng tướng lĩnh từ năm 1789.

Khi Gia Long lên ngôi, ông xem Lê Văn Duyệt là Đệ nhất khai quốc công thần và phong chức Khâm Sai Chưởng Tả Quân Dinh Bình Tây Tướng Quân. Ông làm Tổng trấn thành Gia Định hai lần, lần đầu 1813-1816, lần thứ hai 1820-1932.

Khi còn sống, Lê Văn Duyệt nắm giữ binh quyền rất lớn nên vua Minh Mạng vốn thù ghét nhưng không làm gì được. Nguyên nhân là trước đây ông không ủng hộ lập Minh Mạng làm vua. Lại thêm Tả tướng quân từng được vua Gia Long cho quyền “Nhập triều bất bái” (vào triều không cần phải lạy) nên sau này ông không chịu quỳ lạy khiến vua Minh Mạng không vừa ý.

Sau khi ông mất, để tập trung quyền lực, Minh Mạng bãi bỏ hai chức vụ Tổng trấn Bắc Thành và Tổng trấn Gia Định Thành. Tất cả trở thành tỉnh trực thuộc triều đình Huế. Tại mỗi tỉnh có chức Tổng đốc, Tuần vũ, Bố chánh, Án sát sứ và Lãnh binh cai quản.

Khi đến nhậm chức Bố chánh tỉnh Gia Định, Bạch Xuân Nguyên tuyên bố thừa hành mật chỉ của triều đình truy xét việc riêng của Lê Văn Duyệt. Ông bị cho can tội tham nhũng, lạm quyền, có mưu đồ tạo phản (việc tu sửa thành Bát Quái và đóng tàu). Nhiều thuộc hạ của Lê Văn Duyệt bị bắt giam, trong đó có con nuôi là Lê Văn Khôi, 16 người nhà của Lê Văn Duyệt bị giết.

Lê Văn Khôi dấy binh nổi loạn, chiếm thành Gia Định trong suốt 3 năm (1833-1835). Sau sự biến, lấy cớ Lê Văn Duyệt đã dung dưỡng Khôi, vua Minh Mạng cho san bằng mồ mả ông, xiềng xích lại, dựng bia đá sỉ nhục với tám chữ “Quyền yểm Lê Văn Duyệt phục pháp xử” (nơi hoạn quan Lê Văn Duyệt chịu tội).

Năm 1841, vua Thiệu Trị ban lệnh tha tội cho người thân của Lê Văn Duyệt. 8 năm sau, vua Tự Đức cho nhổ cây bia có khắc 8 chữ, cho thân nhân sửa sang, xây đắp mộ phần Lê Văn Duyệt.

Đến năm 1868, vua mới phục nguyên hàm cho ông là Tả quân. Sau này, khi phu nhân của ông là bà Đỗ Thị Phẫn (vua Gia Long ban cho để hầu hạ ông) qua đời cũng được chôn cất bên cạnh phần mộ Lê Văn Duyệt.

Mạnh Tùng – Vnexpress

Đọc tiếp
Advertisement

Facebook

Advertisement

Tin Nổi bật