Kết nối với chúng tôi:

Thế giới

Đỉnh lũ ở đập Tam Hiệp

Đã đăng

 ngày

Thế giới

Bài học ngăn ‘xung đột nóng’ Mỹ – Trung

Đã đăng

 ngày

Bởi

Trong lúc căng thẳng Mỹ – Trung dường như không hồi kết, kinh nghiệm từ Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô có thể giúp ngăn “xung đột nóng”.

Hôm 27/7, cờ Mỹ bị hạ xuống tại lãnh sự quán của nước này ở Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Bắc Kinh cho biết quyết định đóng cửa cơ sở ngoại giao này là “hợp pháp và cần thiết”, nhằm đáp lại việc Washington đóng cửa lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston, bang Texas, với cáo buộc nơi này liên quan tới hoạt động gián điệp kinh tế và công nghệ.

Đây chỉ là một trong hàng loạt động thái “ăn miếng trả miếng” của hai nước, giữa lúc quan hệ song phương đang xấu đi nhanh chóng, làm dấy lên lo ngại về một cuộc “Chiến tranh Lạnh mới” giữa hai cường quốc. Sau khi Washington tước trạng thái đặc biệt của Hong Kong, áp hạn chế visa với nhiều quan chức Trung Quốc bị cáo buộc “phá hoại mức độ tự chủ cao” tại đặc khu, Bắc Kinh tuyên bố trừng phạt tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin, nhà thầu chính trong một thỏa thuận vũ khí gần đây giữa Mỹ với đảo Đài Loan.

Những dấu hiệu của một cuộc Chiến tranh Lạnh mới còn thể hiện trong một loạt phát biểu gần đây từ các quan chức hàng đầu trong chính quyền Tổng thống Donald Trump, bao gồm Bộ trưởng Tư pháp William Barr, cố vấn an ninh quốc gia Robert O’Brien, Giám đốc FBI Christopher Wray, và gay gắt nhất là Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo. Đáp lại, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng Mỹ “đã đánh mất lý trí, đạo đức và uy tín”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hồi tháng 11/2017. Ảnh: TASS.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hồi tháng 11/2017. Ảnh: TASS.

Theo tiến sĩ David Sambaugh, giám đốc Chương trình Chính sách Trung Quốc tại Đại học George Washington, Mỹ, đã đến lúc thừa nhận thực tế rõ ràng là Washington và Bắc Kinh đang trong một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

“Giới sử học sẽ tranh luận về thời điểm bắt đầu chính xác của giai đoạn này. Tuy nhiên, các dấu hiệu đã xuất hiện từ rất lâu, trước khi đội ngũ nhân viên tại hai lãnh sự quán vội vã tiêu hủy tài liệu. Hai bên cần khẩn trương tìm cách kiểm soát Chiến tranh Lạnh mới và ngăn nó bùng phát thành xung đột nóng”, Sambaugh nhận định.

Cũng như Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô, cuộc đối đầu địa chính trị toàn cầu kéo dài nhiều thập kỷ, Washington và Bắc Kinh đang coi nhau là đối thủ chiến lược. Hai bên đều cạnh tranh khắp toàn cầu, triển khai hoạt động tại nhiều khu vực, đặc biệt là châu Á, nhằm “quyến rũ” các đối tác và khách hàng, ngăn họ ngả về phía đối thủ.

Cả hai cũng tổ chức các cuộc tập trận nhằm răn đe đối phương, chuẩn bị cho nguy cơ đụng độ trực tiếp hoặc xung đột ủy nhiệm, đồng thời củng cố kho vũ khí quân sự. Hai chính phủ đều nghĩ rằng phía bên kia đang tìm cách can thiệp vào hệ thống chính trị của mình. Giới chức cấp cao hai nước nghi ngại nhau sâu sắc và đều thu thập thông tin tình báo chống lại bên kia.

Căng thẳng không chỉ giới hạn giữa hai chính phủ, mà còn làm rạn vỡ quá trình trao đổi học thuật và những mối liên kết xã hội Mỹ – Trung khác. Các hãng truyền thông và người dùng mạng xã hội hai nước thể hiện thái độ ngày càng gay gắt với nhau. Kết quả các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tâm lý bài xích lẫn nhau giữa hai bên cao chưa từng thấy. Thương mại và đầu tư, công cụ giúp giữ thăng bằng cho quan hệ Mỹ – Trung lâu nay, giờ đây cũng phải chịu hàng loạt hạn chế bởi cuộc chiến tranh thương mại.

Hầu hết người Mỹ hiện nay coi quan hệ đối đầu với Trung Quốc là điều “bình thường mới”. Ngay cả khi Joe Biden, ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ, đánh bại Trump vào tháng 11, cách tiếp cận chiến lược tổng thể của chính quyền mới đối với Bắc Kinh có lẽ cũng khá tương tự Trump.

Giữa tình hình căng thẳng nghiêm trọng, tiến sĩ Shambaugh đặt ra câu hỏi là làm thế nào để giữ cho cuộc Chiến tranh Lạnh mới không tăng nhiệt và kiểm soát những xung đột ngày càng leo thang. Dù bối cảnh hiện nay khác so với Chiến tranh Lạnh trước đây, khi nền kinh tế và vị thế toàn cầu của Trung Quốc mạnh hơn nhiều so với Liên Xô, Shambaugh cho rằng nhiều bài học và biện pháp cũ vẫn hữu ích.

Theo Shambaugh, Mỹ và Liên Xô đã tuân thủ một khuôn khổ kiềm chế thù địch bất chấp mối quan hệ đối đầu trong Chiến tranh Lạnh. “Do đó, ngay cả khi cạnh tranh khốc liệt, Mỹ – Trung vẫn phải thiết lập các cơ chế bảo đảm an toàn và ổn định, có khả năng kiềm chế sự thù ghét và ngăn chặn những hành vi khiêu khích”, chuyên gia nêu ý kiến.

Mỹ – Trung đều là các cường quốc sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, khác với quan hệ Mỹ và Liên Xô, họ không có các hiệp định kiểm soát vũ khí chiến lược song phương, hoặc bộ quy tắc quản lý xung đột. Đây được cho là yếu tố vô cùng nguy hiểm.

“Ưu tiên đặt ra phải là xây dựng cơ chế liên lạc giữa quân đội hai nước và các cơ sở an ninh quốc gia, đồng thời thiết lập những quy trình chính xác nhằm ngăn chặn một cuộc chạm trán quân sự tình cờ leo thang thành chiến tranh toàn diện. Việc hai bên cùng cam kết không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên sẽ là bước khởi đầu tốt“, Shambaugh cho hay.

Trong Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô, hai nước còn áp dụng nhiều biện pháp khác để xây dựng lòng tin, bao gồm những chương trình văn hóa. Các cuộc trao đổi không chính thức giữa chuyên gia hai nước cũng giúp thu hẹp những hiểu lầm lẫn nhau. Năm 1986, các chuyên gia Liên Xô đã tới Mỹ và cùng những người đồng nghiệp xem bộ phim “Dr. Strangelove”.

Suốt 4 thập kỷ qua, Mỹ và Trung Quốc đã trực tiếp trao đổi các chuyên gia và sinh viên. Tuy nhiên, hoạt động này bị suy yếu nghiêm trọng vài năm gần đây và được cho là cần xây dựng lại, nhằm tăng cường gắn kết và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Để “tháo ngòi nổ” căng thẳng, một số học giả Mỹ cho rằng chính phủ nước này và Trung Quốc cần đạt được một “thỏa thuận vĩ đại”, như cố tổng thống Richard Nixon và cựu ngoại trưởng Henry Kissinger đã thương thuyết được với cố chủ tịch Mao Trạch Đông và thủ tướng Trung Quốc lúc đó là Chu Ân Lai.

“Tuy nhiên, quan hệ Mỹ – Trung hiện nay quá phức tạp và ẩn chứa nhiều rủi ro khi tiến hành kế hoạch vĩ mô như vậy. Hai nước sẽ tiếp tục đối đầu trên mọi mặt và căng thẳng sẽ chỉ leo thang theo thời gian. Do đó, chúng ta cần chấp nhận Chiến tranh Lạnh mới, trong lúc nỗ lực kiểm soát và kiềm chế nó”, Shambaugh kết luận.

Ánh Ngọc (Theo WSJ) – Vnexpress

Đọc tiếp

Thế giới

Malaysia phạt tiền người không đeo khẩu trang nơi công cộng

Đã đăng

 ngày

Bởi

Malaysia bắt buộc đeo khẩu trang nơi công cộng từ 1/8 và những người không tuân thủ có thể bị phạt hơn 200 USD.

Giới chức Malaysia hôm nay ban hành quy định đeo khẩu trang nơi công cộng để ngăn chặn Covid-19 lây lan. Theo Đạo luật Phòng ngừa và Kiểm soát bệnh truyền nhiễm của Malaysia, những người không tuân thủ quy định mới có thể bị phạt tiền lên tới 1.000 RM (236 USD).

Tổng giám đốc cơ quan y tế Malaysia Noor Hisham Abdullah tuyên bố đeo khẩu trang nơi công cộng là việc bắt buộc, đồng thời cho hay mục tiêu dài hạn là khiến người dân đeo khẩu trang mỗi khi ra khỏi nhà.

Người Malaysia đeo khẩu trang khi xếp hàng tại một trạm xe buýt ở Kuala Lumpur, ngày 31/1. Ảnh: Reuters.
Người Malaysia đeo khẩu trang khi xếp hàng tại một trạm xe buýt ở Kuala Lumpur ngày 31/1. Ảnh: Reuters.

Chủ tịch Hiệp hội Liên minh Y học Malaysia, bác sĩ Raj Kumar Maharajah, cho rằng đeo khẩu trang giúp duy trì tỷ lệ lây nhiễm dưới 1%, có nghĩa là có thể giảm thiểu khả năng người nhiễm bệnh lây cho người khác.

“Đeo khẩu trang có thể ngăn chặn một làn sóng Covid-19 thứ hai”, ông Maharajah khẳng định. “Sự hy sinh này là cần thiết đối với mọi người, ít nhất cho đến khi vaccine có sẵn”, ông nói. Ngoài việc đeo khẩu trang, bác sĩ Maharajah cho rằng giãn cách, giữ vệ sinh và cách ly, ví dụ như làm việc tại nhà, cũng có thể giúp ngăn ngừa sự lây lan của virus.

Khi Covid-19 bùng phát ở Malaysia hồi tháng 3, khẩu trang chỉ bắt buộc đối với nhân viên y tế và những người có triệu chứng của Covid-19.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mọi người nên đeo khẩu trang ở nơi công cộng, nơi có khả năng lây nhiễm cộng đồng và khi không thể áp dụng biện pháp giãn cách. WHO cho biết những người khỏe mạnh đeo khẩu trang có thể giảm nguy cơ lây nhiễm từ những người mang virus chưa xuất hiện triệu chứng.

Người dân Malaysia cũng ủng hộ quy định về đeo khẩu trang nhiều hơn so với công dân ở một số nước, trong đó có Mỹ. Thăm dò trên Facebook của tờ Star hôm 21/7 cho thấy, 41.200 trong số 45.700 người tham gia khảo sát đồng ý đeo khẩu trang bắt buộc nơi công cộng.

Hơn 210 quốc gia, vùng lãnh thổ đã xuất hiện Covid-19 sau khi dịch khởi phát vào tháng 12/2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc, khiến hơn 17,8 triệu người nhiễm, hơn 684.000 người chết. Malaysia hiện ghi nhận gần 9.000 ca nhiễm, trong đó 125 ca tử vong do dịch bệnh.

Mai Lâm (Theo Straits Times) – Vnexpress

Đọc tiếp

Thế giới

Biểu tình phản đối biện pháp phòng dịch ở Berlin

Đã đăng

 ngày

Bởi

Hàng nghìn người tuần hành ở thủ đô Berlin, phản đối các biện pháp nhằm ngăn chặn Covid-19 vì cho rằng vi phạm các quyền và sự tự do.

Cảnh sát ước tính cuộc tuần hành có 17.000 người tham dự, gồm những người ủng hộ chủ nghĩa tự do, trung thành với hiến pháp, những nhà hoạt động chống vaccine và một bộ phận nhỏ thuộc phe cực hữu.

Một số người tuần hành cầm cờ Đức và nhiều người nhảy múa, hát bài hát “Chúng tôi là những người tự do”. Một số người giơ cao các tấm biển đề “Chúng tôi gây ồn ào vì bạn đang đánh cắp sự tự do của chúng tôi!”, “Hãy suy nghĩ! Đừng đeo khẩu trang!”.

“Yêu cầu của chúng tôi là quay lại chế độ dân chủ. Khẩu trang, thứ đã biến chúng tôi thành nô lệ, phải ra đi”, một người biểu tình nói.

Hàng nghìn người biểu tình ở thủ đô Berlin, Đức, hôm nay, phản đối các biện pháp hạn chế nhằm ngăn Covid-19. Ảnh: Reuters.
Hàng nghìn người biểu tình ở thủ đô Berlin, Đức, hôm nay, phản đối các biện pháp hạn chế nhằm ngăn Covid-19. Ảnh: Reuters.

Cuộc biểu tình đã diễn ra sau lời kêu gọi của Michael Ballweg, một doanh nhân, người đã tổ chức các cuộc tuần hành tương tự ở Stuttgart, thành phố nằm phía tây nam nước Đức, thủ phủ của bang Baden-Wurttemberg. Ông Ballweg đang chạy đua để trở thành thị trưởng thành phố này.

Cảnh sát Berlin đã đệ đơn khiếu nại nhà tổ chức biểu tình vì không đảm bảo những người tham gia đeo khẩu trang và giãn cách. Đồng lãnh đạo đảng Dân chủ Xã hội Đức Saskia Esken gọi họ là “Covidiot”, tức những kẻ phớt lờ các biện pháp an toàn, khiến đại dịch lây lan ngày càng tồi tệ.

“Họ không chỉ gây nguy hiểm cho sức khoẻ của chúng ta mà còn đe doạ những thành công của chúng ta trước đại dịch”, bà Esken đăng trên Twitter. Đảng Dân chủ Xã hội Đức của bà Esken là đối tác liên minh của Thủ tướng Angela Merkel.

Sau những thành công bước đầu trong kiềm chế đại dịch Covid-19, số ca nhiễm mới tại Đức đang tăng trở lại. Nước này hiện ghi nhận hơn 200.000 ca nCoV và gần 1.000 ca tử vong.

Hầu hết người dân Đức tuân thủ các biện pháp phòng dịch như đeo khẩu trang trong các cửa hàng, trong khi chính phủ áp dụng xét nghiệm bắt buộc đối với người đi nghỉ dưỡng trở về từ những khu vực có nguy cơ dịch cao. Tuy nhiên, vẫn có một bộ phận thiểu số phản đối các biện pháp hạn chế nhằm ngăn dịch lây lan.

Hơn 210 quốc gia, vùng lãnh thổ đã xuất hiện Covid-19 sau khi dịch khởi phát vào tháng 12/2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc, khiến hơn 17,8 triệu người nhiễm, hơn 684.000 người chết.

Mai Lâm (Theo Reuters) – Vnexpress

Đọc tiếp
Advertisement

Facebook

Advertisement

Tin Nổi bật