Kết nối với chúng tôi:

Thời sự

Ba trăm năm thăng trầm một báu vật quốc gia

Đã đăng

 ngày

 
Lính Pháp lùng đến sát cửa đình. Anh du kích chắp tay vái, rồi nhảy lên bàn thờ thành hoàng, nấp sau chín tầng của bức võng sơn son thếp vàng.

Thủ từ 75 tuổi, ông Nguyễn Ngọc Bích nhớ về câu chuyện đã qua gần 70 năm, khi ấy, đang cùng đám con trẻ đùa chơi trong đình. Các bậc cao niên trong làng còn kể lại, bức võng cao 7 mét trong đình Diềm, xã Hòa Long, từng nhiều lần cứu sống du kích và cán bộ cách mạng.

Người làng Diềm, sinh ra đã thấy mái đình năm gian, trước mặt là hồ nước. Ông Bích kể, ngày trước, con trẻ thường lùa vịt gà đi ăn quanh, rồi chạy vào trú nắng, người già ra bổ cau, uống chè, hóng mát.  Lúc xuân thu nhị kỳ, người làng kéo nhau ngồi quanh lòng đình, nghe diễn tuồng, ca quan họ, mừng xong vụ gặt.

“Bức võng sừng sững giữa chính điện, chạm khắc trăm, nghìn hình hoa lá, con vật, chạy từ sàn đến nóc. Mọi người chỉ thấy đẹp, nhưng không ai biết nhiều về lịch sử của nó”, cụ kể.

Cửa võng đình Diềm được công nhận bảo vật quốc gia từ tháng 1/2020. Ảnh: Hữu Đạo.
Cửa võng đình Diềm được công nhận bảo vật quốc gia từ tháng 1/2020. Ảnh: Hữu Đạo.

Theo thần phả của làng và một số câu đối trong đình, đình Diềm được xây dựng vào cuối thế kỷ XVII, thời Hậu Lê. Người dân lấy năm dựng mái, Nhâm Thân 1692, dưới thời vua Lê Hy Tông làm năm xây đình.

Như nhiều ngôi đình nằm ven sông Cầu, đình Diềm thờ Đức thánh Tam Giang Trương Hống, Trương Hát. Theo thần tích, hai vị thánh từng giúp Triệu Việt Vương đánh tan giặc Lương và giúp tướng Lý Thường Kiệt đánh Tống trên sông Như Nguyệt. Làng Diềm là một trong 49 làng quan họ cổ của Kinh Bắc, trong đình còn thờ Vua Bà, thủy tổ quan họ.

Lớp chạm trổ ở trung tâm bức cửa võng. Ảnh: Hữu Đạo.
Lớp chạm trổ ở trung tâm bức cửa võng. Ảnh: Hữu Đạo.

Đình Diềm mang kiến trúc tiêu biểu của Bắc Bộ. Theo Phó giáo sư Trần Lâm Biền, bộ cửa võng, yếu tố chủ chốt làm nên giá trị của ngôi đình, “gần như độc nhất vô nhị, được chạm khắc rất chi tiết, rậm rạp, suốt từ thượng lương xuống tới tận sát mặt đất”.

Bức võng bằng gỗ, ra đời cùng thời điểm với ngôi đình, thời kỳ Lê Trung Hưng, được nhìn nhận là giai đoạn rực rỡ nhất của nghệ thuật điêu khắc gỗ ở Việt Nam thời kỳ phong kiến. Song không có bất cứ tư liệu nào về lai lịch những nghệ nhân làm ra tác phẩm điêu khắc đồ sộ này.

Tổng chiều cao của bức võng khoảng 7 m, rộng 4 m, chia thành nhiều tầng trang trí với hàng trăm hoa văn về mặt trăng, mặt trời, tứ linh, các hoạt cảnh đời sống bình dân và muông thú. Tầng trên cùng đại diện cho thượng giới, với hình mặt trời ở cao nhất, chính giữa, chầu xung quanh là bốn con rồng, lưng cưỡi 4 tiên nữ đang dang tay múa.

Ở tầng trang trí thứ hai, bức võng chia làm ba lớp diềm, chạm thủng và lui sâu dần vào phía trong. Hình ảnh xuyên suốt ở tầng võng này vẫn là thế giới thần tiên, với đầu tiên nữ, mắt võng hình bông sen, chim phượng ngậm đèn lồng, chi tiết chạm khắc rất mảnh, nhỏ, nhưng sắc nét.

Trung tâm bức võng là phần chạm khắc tinh xảo và phức tạp nhất. Ba bộ cửa võng được chạm sâu, gồm 9 lớp lồng với nhau, hun hút với diềm mây lá cách điệu, 54 đầu rồng không có chiếc nào lặp lại kiểu dáng của nhau.

Ở bức võng đình Diềm, ngoài yếu tố tôn nghiêm ở các công trình thờ cúng cộng đồng, còn có nhiều cảnh sinh hoạt bình dân, như cụ già chơi cờ, đàn ông cởi trần đóng khố, voi, chim thú. Đặc biệt, hình ảnh người phụ nữ xuất hiện dày đặc, với các hình chạm cô gái ngồi mỉm cười, tay mân mê bím tóc trước ngực, tay vịn cành tre.

Một góc cửa võng đình Diềm. Ảnh: Hữu Đạo.
Một góc cửa võng đình Diềm. Ảnh: Hữu Đạo.

Cũng theo nhà nghiên cứu Trần Lâm Biền, nhiều hình tượng xuất hiện trong bức võng không thể bắt gặp ở công trình khác, như hình một con quỷ thân người, đầu khỉ đang ôm phía dưới bụng ngựa và một tay bóp đầu sinh thực khí của ngựa. “Hình tượng này nói lên điều gì trong tâm thức dân gian hay mang yếu tố tâm linh nào thì tới nay chưa thể biết một cách chắc chắn”, ông nhận định.

Đình Diềm khi xây dựng có ba gian hai chái, phần mái được chống đỡ hoàn toàn bởi hệ thống cột gỗ trơn, không hề có tường bao quanh. Hai bên là sàn ván gỗ, chính điện lát đá xanh. Theo cao niên trong làng, phần sàn gỗ của đình được dân quân du kích dỡ ra làm nắp hầm bí mật, trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Đầu năm 1950, quân Pháp tràn về làng. Sân đình trở thành nơi lính Pháp triệu tập dân, kiểm tra hộ tịch. Ai có tên trong sổ của trương tuần mà không có mặt đều bị quy là du kích, bị truy bắt rồi giải về sân đình đánh đập, bắt khai ra “đồng bọn”. Cụ Nguyễn Ngọc Bích, khi ấy mới 6 tuổi, cũng phải theo mẹ ra đình điểm chỉ, giờ chưa quên cảnh những người bị trói thừng, quỳ trong sân đình, lặng im, mặt mũi lấm máu.

Trước ngày đi sơ tán lên vùng tự do, người Hòa Long thực hiện “vườn không nhà trống” để lính Pháp không thể sử dụng làm căn cứ. Dân làng Diềm nhờ làng bên dỡ bỏ mái đình, còn mình thì đi dỡ mái đình làng bên, để không “phạm” tới các vị thành hoàng làng mình.

Trở về làng quê sau bao ngày sơ tán, người làng Diềm ngỡ ngàng. Các gian đình tiêu điều xác xơ, chỉ có chính điện lát đá xanh, và bức võng chín tầng vẫn vẹn nguyên, “óng màu sơn son thếp vàng, y như những đêm xưa ra đình nghe hát”, ông Bích kể lại.

Ông Nguyễn Ngọc Bích, người trông coi đình Diềm. Ảnh: Lam Phương.
Ông Nguyễn Ngọc Bích, người trông coi đình Diềm. Ảnh: Lam Phương.

Người dân chín ấp của xã Hoà Long chung sức, góp tiền dựng lại ngôi đình theo phần nền sót lại, được một gian hai chái. Vỏ một quả đạn pháo bắn sát đất Hòa Long, được người già xin về, treo trước cửa đình thay kẻng báo. Đình trở thành nơi họp hội thanh niên, phụ nữ, họp tổ sản xuất, họp làng.

Năm 1964, đình Diềm trở thành một trong những công trình đầu tiên của cả nước, được công nhận Di tích kiến trúc, nghệ thuật cấp quốc gia.

Tháng 8 năm 1971, trận đại hồng thủy lịch sử làm vỡ 400 km đê sông Hồng, nhấn chìm 200.000 hecta lúa, màu của các tỉnh miền Bắc. Người Hòa Long dắt díu nhau lên núi Kim Lĩnh tránh lụt giữa bốn bề trắng nước. Giữa tủ, giường cày cuốc của dân, nổi bồng bềnh những tượng thánh đình Diềm. Gần một tháng ngâm trong nước lũ, bức võng chín tầng chỉ bết đất bùn, gột rửa xong lại sáng bóng. Cho đến giờ, trải hơn 300 năm, công trình bằng gỗ không vết mối mọt, bong tróc.

Đầu năm 2020, bức võng được công nhận Bảo vật quốc gia, ngôi đình cũng được lên phương án trùng tu. Ông Bích cùng cao niên trong làng cùng nhau kiến nghị chính quyền, “phải giữ nguyên vốn cổ, hỏng cái gì thì sửa cái ấy, chứ nhất định không được làm theo kiểu mới”.

Lam Phương – Vnexpress

Thời sự

Nhiều đại biểu ủng hộ bỏ điều kiện thường trú ở Hà Nội, TP HCM

Đã đăng

 ngày

Bởi

Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng duy trì điều kiện riêng về đăng ký thường trú vào các thành phố trực thuộc Trung ương là “tạo sự bất bình đẳng và phân biệt đối xử”. 

Tại dự thảo Luật Cư trú (sửa đổi) trình Quốc hội tại kỳ họp lần này, Bộ Công an đề xuất “bỏ các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú vào các thành phố trực thuộc Trung ương (Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ).

Những điều kiện này theo quy định hiện hành gồm: Người dân muốn đăng ký thường trú vào huyện, thị xã thuộc thành phố trực thuộc Trung ương phải có thời gian tạm trú tại thành phố đó từ một năm trở lên, trường hợp đăng ký thường trú vào quận thì từ hai năm trở lên. Ở Hà Nội, nếu đăng ký vào quận nội thành thực hiện theo điều 19 của Luật Thủ đô với quy định tạm trú từ ba năm trở lên…

Ông Đỗ Đức Hồng Hà – Thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, đồng tình với đề xuất trên vì bảo đảm tốt hơn quyền tự do cư trú của công dân.

Theo ông Hà, kết quả giám sát việc thực hiện quy định về quản lý dân cư tại thủ đô, do Ủy ban Pháp luật của Quốc hội tiến hành năm 2018 cho thấy, quy hoạch chung xây dựng thủ đô đặt mục tiêu đến năm 2020 dân số Hà Nội tăng từ 7,3 đến 7,9 triệu người. Nhưng đến năm 2017, dân số Hà Nội đã lên đến trên 9,6 triệu người – lớn hơn dân số dự báo đến năm 2030. Trong đó gần 1,8 triệu người tạm trú.

Trong số 9,6 triệu người cư trú tại Hà Nội, trong thời gian 5 năm (2013 – 2017) chỉ có khoảng 120.000 người đăng ký thường trú vào Hà Nội theo các điều kiện quy định tại điều 20 của Luật Cư trú và điều 19 của Luật Thủ đô. Con số này chiếm tỷ lệ không lớn so với số lượng người tạm trú và rất nhỏ so với tỷ lệ tăng dân số cơ học của thành phố.

“Luật Cư trú hiện hành và Luật Thủ đô quy định điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương chặt chẽ hơn so với địa phương khác, nhằm kiểm soát việc gia tăng dân số cơ học tại đô thị lớn. Tuy nhiên, trong thực tế và số liệu trên cho thấy các quy định đó không đạt hiệu quả như kỳ vọng”, ông Hà phân tích.

Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà, Ủy viên thường trực Ủy ban Tư pháp. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội
Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà, Ủy viên thường trực Ủy ban Tư pháp. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội

Đại biểu Trần Hoàng Ngân – Viện trưởng nghiên cứu phát triển TP HCM, cũng ủng hộ đề xuất của Bộ Công an. Theo ông, gần đây, Hà Nội và TP HCM đã tuyển dụng công chức, viên chức không phân biệt hộ khẩu thường trú. Bất cứ người tỉnh nào, chỉ cần có năng lực thì sẽ được nhận vào làm.

“Có người lo ngại khi bỏ các điều kiện riêng về đăng ký thường trú vào Hà Nội, TP HCM… thì sẽ có tình trạng ồ ạt nhập hộ khẩu. Tuy nhiên, tôi cho rằng không có chuyện đó, vì người dân khi đăng ký thường trú vào đô thị lớn là căn cứ vào điều kiện sống hiện tại và khả năng hòa nhập”, ông Ngân nói

Ông Bùi Sỹ Lợi  -Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, cũng cho rằng việc bỏ quy định riêng đăng ký thường trú vào thành phố trực thuộc Trung ương là xóa bỏ thủ tục rườm rà, làm khó những người đang sinh sống và làm việc tại đây.  

Theo ông, khi người dân tham gia vào thị trường lao động, đóng góp vào sự phát triển của thành phố thì bản thân họ cũng như người thân có quyền được hưởng các dịch vụ công ở khu vực đó. Đơn cử như trẻ con phải được học trường công, người thân ốm đau phải được chữa trị với bảo hiểm y tế. Hơn nữa, bảo hiểm y tế đang tiến tới liên thông tỉnh với tỉnh, người tỉnh này có thể sang khám bệnh ở tỉnh khác vẫn được hưởng bảo hiểm.

“Việc đăng ký thường trú khó khăn khiến người lao động thêm phần vất vả, họ phải mất nhiều thời gian làm thủ tục hành chính; trường hợp không đăng ký thường trú thì con em họ phải học trường tư…”, ông Lợi nói.

Mặc dù đồng tình, các vị đại biểu Quốc hội kiến nghị Ban soạn thảo nghiên cứu một số vấn đề đặt ra khi bỏ các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú vào các thành phố trực thuộc Trung ương.

Ông Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ tác động của việc này và đề xuất các công cụ quản lý thay thế như các giải pháp về quy hoạch, đầu tư xây dựng đô thị vệ tinh, phát triển kinh tế – xã hội…

“Chúng ta cần bảo đảm khả năng đáp ứng về cơ sở hạ tầng, dịch vụ thiết yếu trong trường hợp số lượng người đến cư trú ở các thành phố trực thuộc Trung ương tăng nhanh. Bên cạnh đó, phải đảm bảo quản lý, điều tiết được sự gia tăng dân số cơ học, bảo đảm an ninh, trật tự, nhất là khu vực nội thành”, ông Hà nhấn mạnh.

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội
Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội

Ông Bùi Sỹ Lợi thì cho rằng phải phát triển đô thị ở khu vực tỉnh lẻ để người lao động có thể kiếm sống ngay tại quê nhà, không phải tập trung về Hà Nội, TP HCM… 

Do tính cấp thiết, Chính phủ đề nghị bổ sung dự án Luật Cư trú (sửa đổi) vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020. Sau khi thảo luận, Thường vụ Quốc hội đồng ý trình dự Luật tại kỳ họp 9, khai mạc cuối tháng 5 và thông qua tại kỳ họp cuối năm nay.

Hoàng Thùy – Vnexpress

Đọc tiếp

Thời sự

Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông bị cách chức

Đã đăng

 ngày

Bởi

Ông Đặng Anh Tuấn, 50 tuổi, Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông bị cách chức vì vi phạm pháp luật, đã bị TAND tỉnh Phú Thọ kết án. 

Ngày 4/6, ông Tuấn bị Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng ký quyết định kỷ luật, sau một năm bị khởi tố, bắt tạm giam và hai tháng nhận án 34 tháng cải tạo không giam giữ.

Theo bản án, tháng 10/2016, Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông phát hiện 14 game trên Internet hoạt động có dấu hiệu cờ bạc. Từ đây, Bộ lập đoàn kiểm tra với 5 thành viên. Ông Tuấn không thuộc đoàn này song cấp dưới của ông là Phó chánh Thanh tra Đinh Tiến Dũng làm trưởng đoàn.

Đoàn có ba báo cáo xác định nhiều cá nhân, doanh nghiệp lợi dụng nguồn tài nguyên Internet để vận hành trò chơi điện tử có yếu tố cờ bạc. Trong số này có game RikVip liên quan Công ty VTC Online đã bị chuyển qua cơ quan công an xử lý từ tháng 9/2016, song vẫn hoạt động dưới tên miền Tip.Club.

Ông Đinh Tiến Dũng đã gửi ba báo cáo xác định rõ các cá nhân, tổ chức vi phạm và đề xuất biện pháp giải quyết đến Chánh thanh tra Đặng Anh Tuấn và Bộ trưởng Trương Minh Tuấn.

Ông Đặng Anh Tuấn. Ảnh: Xuân Hoa
Ông Đặng Anh Tuấn. Ảnh: Xuân Hoa

Ông Tuấn nhắn tin yêu cầu người lập báo cáo ghi thêm đề xuất “dừng đoàn kiểm tra”. Khi không được đáp ứng, ông chỉ đạo cấp dưới soạn văn bản đề xuất Bộ trưởng Trương Minh Tuấn cho dừng đoàn kiểm tra với lý do “báo cáo của đoàn chỉ là tổng kết, đoàn đã hoàn thành nhiệm vụ”… Bộ trưởng đồng ý dừng đoàn kiểm tra khi các trò chơi trên mạng và các hành vi liên quan chưa được xử lý.

Cơ quan tố tụng xác định, hành vi của ông Tuấn là cố ý làm trái công vụ, tạo điều kiện cho các cá nhân, tổ chức lợi dụng Internet vận hành game đánh bạc trong thời gian dài. Trong số này có game bài Tip.Club có hàng nghìn đại lý, thu hút hơn 43 triệu tài khoản.

Khi điều tra nhóm này, Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 105 người về các tội Tổ chức đánh bạc, Đánh bạc, Rửa tiền, Mua bán trái phép hóa đơn và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Tháng 3/2020, với tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo khoản 1 điều 356 Bộ luật Hình sự 2015, TAND tỉnh Phú Thọ tuyên án ông Đặng Anh Tuấn nhận 34 tháng cải tạo không giam giữ và được trả tự do tại tòa.

Viết Tuân – Vnexpress

Đọc tiếp

Thời sự

Công ty làm kênh nổi bọt trắng bị phạt hơn 1,1 tỷ đồng

Đã đăng

 ngày

Bởi

Công ty cổ phần bột giặt LIX bị phạt hơn 1,1 tỷ đồng vì để nguyên liệu trôi xuống kênh gây bọt trắng cao 2 m, bốc mùi khó chịu.

Quyết định do Chủ tịch tỉnh Bình Dương Trần Thanh Liêm ký ngày 1/6, xác định Chi nhánh Công ty cổ phần bột giặt LIX (Khu công nghiệp Đại Đăng, TP Thủ Dầu Một) vi phạm trong lĩnh vực môi trường, xả nước thải vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật 10 lần.

Kênh Suối Gạo nổi bọt trắng xoá kéo dài hàng trăm mét tối 8/4. Ảnh: Thái Hà
Kênh Suối Chợ nổi bọt trắng xoá kéo dài hàng trăm mét tối 8/4. Ảnh: Thái Hà

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Dương, công ty bột giặt này để nguyên liệu ngoài trời. Khi mưa lớn tối 8/4, chất này bị cuốn trôi xuống cống nước thải không đậy nắp rồi chảy ra kênh Suối Chợ (thị xã Tân Uyên), tạo bọt trắng, kết thành tảng cao 2 m, kéo dài hơn 200 m.

Hai ngày sau, số bọt này mới tan hết nhưng vẫn bốc mùi khó chịu, gây ảnh hưởng cuộc sống người dân xung quanh. Nhiều loài cá trong khu vực bị nguồn nước ô nhiễm gây chết hàng loạt, nổi trắng mặt nước.

Cùng với xử phạt, tỉnh Bình Dương yêu cầu công ty LIX phải khắc phục các sự cố môi trường, thường xuyên kiểm tra hệ thống thu gom nước thải, xây dựng phương án ứng phó với sự cố nước thải trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt…

Kênh Suối Chợ là dự án tiêu thoát nước cho các khu công nghiệp và đô thị vùng lân cận, đổ vào hồ Tân Vĩnh Hiệp ở thị xã Tân Uyên.

Phước Tuấn – Vnexpress

Đọc tiếp
Advertisement

Facebook

Advertisement

Tin Nổi bật