Kết nối với chúng tôi:

Thế giới

Vấn đề Biển Đông sôi sục ở Philippines sau vụ tàu cá bị đâm chìm

Đã đăng

 ngày

 

Tiếng nói phản đối Bắc Kinh ở Manila bắt đầu tăng lên sau vụ tàu Trung Quốc bị cáo buộc đâm chìm tàu cá Philippines trên Biển Đông.

Căng thẳng trên Biển Đông đang tăng nhiệt trước cáo buộc của chính phủ Philippines về việc tàu cá Trung Quốc đâm chìm một tàu cá nước này hôm 9/6, rồi bỏ mặc 22 thuyền viên Philippines trôi dạt trên biển trước khi họ được một tàu cá Việt Nam giải cứu.

Ảnh tư liệu của FB Gimvir 1, tàu cá Philippines bị đâm chìm đêm 9/6 trên Biển Đông. Ảnh: ABS-CBN.
Ảnh tư liệu của FB Gimvir 1, tàu cá Philippines bị đâm chìm đêm 9/6 trên Biển Đông. Ảnh: ABS-CBN.

Salvador Panelo, phát ngôn viên của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, yêu cầu Trung Quốc điều tra vụ đâm tàu cá FB Gimber1 và trừng phạt các thuyền viên tàu Trung Quốc. “Hành động bỏ rơi như vậy là vô nhân đạo và dã man”, người phát ngôn nói.

Ian Storey, học giả cao cấp thuộc Viện ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore và là chuyên gia địa chính trị về Biển Đông, cho rằng nếu tàu Trung Quốc cố tình đâm tàu cá Philippines đang đứng yên, đó là hành vi vi phạm các chuẩn mực quốc tế. “Đây không chỉ là một hành động gây hấn mà còn vi phạm nghĩa vụ xưa nay về việc hỗ trợ những người đi biển gặp nạn dù tàu của họ có đang hoạt động trong vùng biển tranh chấp hay không”, ông nói.

6 nước và vùng lãnh thổ gồm Trung Quốc, Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Đài Loan đang tuyên bố chủ quyền chồng lấn trên nhiều khu vực của Biển Đông, một vùng biển giàu tài nguyên nhưng có nguy cơ trở thành điểm bùng phát xung đột quân sự trong khu vực.

Lo ngại dâng cao cách đây vài năm khi Trung Quốc bắt đầu cải tạo phi pháp các bãi cạn và thực thể tranh chấp ở Biển Đông thành đảo nhân tạo. Trên những đảo này, quân đội Trung Quốc thiết lập các cơ sở đồn trú cho tên lửa đất đối không và sân bay dù năm 2016, một tòa trọng tài quốc tế đã phán quyết Bắc Kinh không có quyền tuyên bố chủ quyền đối với bất kỳ kết cấu nửa nổi nửa chìm nào ở Biển Đông.

Junel Insigne, thuyền trưởng tàu cá FB Gimber1. Ảnh: theworldnews.net.
Junel Insigne, thuyền trưởng tàu cá FB Gimber1. Ảnh: theworldnews.net.

Philippines là nước khởi kiện để đưa Trung Quốc ra tòa và phán quyết của tòa trọng tài ở The Hugue, Hà Lan, chính là chỉ trích mạnh mẽ đối với tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc ở Biển Đông. Tuy nhiên, Bắc Kinh phớt lờ phán quyết.

Song kể từ khi nhậm chức năm 2016, chỉ vài ngày sau phán quyết từ tòa trọng tài, Tổng thống Duterte đã bắt đầu sách lược “ve vãn” Trung Quốc như là một đối tác chiến lược và lánh xa Mỹ, đồng minh truyền thống của Philippines. Ông thậm chí còn bày tỏ quan điểm rằng một nước nhỏ bé như Philippines không thể địch nổi cường quốc đầy tham vọng như Trung Quốc và phải chấp nhận hiện thực của bức tranh an ninh mới.

Chuyến thăm gần nhất của Duterte đến Bắc Kinh hồi tháng 4 là chuyến thăm Trung Quốc lần thứ 4 của ông trên cương vị tổng thống. Cũng giống các chuyến thăm trước, ông lại mang về những cam kết đầu tư hàng tỷ USD từ các doanh nghiệp Trung Quốc.

Nhưng vụ đâm chìm tàu cá FB Gimber1, diễn ra sau khi hàng trăm tàu cá Trung Quốc phong tỏa, không cho ngư dân Philippines tiến vào các ngư trường truyền thống của họ vào đầu năm nay, đã khiến quan hệ song phương rơi vào tình thế chông chênh.

Các chính trị gia Philippines từ cả hai phe cầm quyền lẫn đối lập đang yêu cầu Trung Quốc phải đưa ra câu trả lời.

Nhiều năm qua, các tàu cá Trung Quốc ồ ạt xâm nhập vào những vùng biển tranh chấp để đánh bắt, trong khi tàu hải cảnh Trung Quốc được triển khai kín đáo ở khoảng cách xa. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tàu hải cảnh Trung Quốc có thể can thiệp trực tiếp, như hồi năm 2016, một tàu hải cảnh Trung Quốc đã lao vào phá đứt dây kéo của một tàu đặc nhiệm biển Indonesia đang khống chế một tàu cá Trung Quốc hoạt động sâu trong vùng đặc quyền kinh tế Indonesia.

Hôm 12/6, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cho hay tàu cá Trung Quốc cố tình húc vào FB Gimber1 khi nó đang neo đậu ở gần bãi Cỏ Rong thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

“Chúng tôi lên án bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất đối với hành động hèn hạ của tàu cá và các thuyền viên Trung Quốc vì đã bỏ rơi thuyền viên Philippines. Đây không phải một hành động đáng mong đợi từ một dân tộc thân thiện và có trách nhiệm”, Lorenzana nói.

Tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng gọi sự việc tàu Philippines bị đâm chìm là một tai nạn giao thông thông thường trên biển. Người phát ngôn từ chối xác nhận liệu tàu cá Trung Quốc có chịu trách nhiệm hay không và nói rằng Trung Quốc sẽ trả lời câu hỏi trực tiếp cho Philippines. Dù vậy, ông Cảnh Sảng cũng lưu ý bất kể bên nào gây ra vụ đâm tàu thì hành vi bỏ mặc tàu gặp nạn “phải bị lên án”.

Một quan chức thuộc một viện nghiên cứu Biển Đông của Trung Quốc, ông Wu Shicun, cho rằng chưa có bằng chứng cho thấy tàu cá Trung Quốc chịu trách nhiệm trong vụ đâm tàu cá Philippines, chứ chưa nói đến vấn đề bỏ rơi thuyền viên Philippines. Thậm chí, ông còn đặt nghi vấn liệu tàu đã húc tàu cá Philippines có phải chắc chắn là tàu Trung Quốc hay không.

“Ông ấy không chứng minh được 100% đó là tàu của các ngư dân Trung Quốc”, Wu nói, đề cập đến tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Lorenzana. “Tôi không nghĩ tàu cá Trung Quốc cố tình đâm chìm tàu Philippines”, ông nói.

Tuy nhiên, hôm 15/6, Đại sứ Trung Quốc tại Manila đã ra tuyên bố xác nhận tàu cá Trung Quốc Yuemaobinyu 42212 đã “va vào” tàu cá Philippines và sau đó rời bỏ hiện trường vì các lo ngại về an toàn. Thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc đã định cứu các thuyền viên Philippines nhưng sợ bị các tàu cá khác của Philippines đến bao vây.

Tuyên bố khẳng định biến cố này không phải hành động “đâm rồi bỏ chạy” như một số giới chức Philippines cáo buộc vì tàu cá Yuemaobinyu 42212 xác nhận đã chứng kiến các ngư dân Philippines được giải cứu.

Đồng tình với nhận định của Bộ Chỉ huy miền Tây, quân đội Philippines, cựu tư lệnh hải quân Alexander Pama cho rằng chắc chắn tàu cá Trung Quốc cố tình đâm vào tàu FB Gimber1. Ông đề nghị hai nước thành lập một “cơ quan trung lập” để điều tra vụ va chạm và đưa ra các khuyến nghị khắc phục theo luật quốc tế.

Hôm 13/6, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr. viết trên Twitter cho biết ông đã gửi công hàm ngoại giao phản đối Trung Quốc về vụ tàu cá của họ đâm chìm tàu cá Philippines. Thượng nghị sĩ Risa Hontiveros, một trong những người chỉ trích Tổng thống Duterte mạnh mẽ nhất, kêu gọi chính phủ lập tức triệu hồi Đại sứ và Tổng lãnh sự Philippines ở Trung Quốc.

“Vụ đâm chìm tàu cá của chúng ta phản chiếu hiện trạng chủ quyền của Philippines. “Thái độ tiếp tục quỵ lụy Trung Quốc của Tổng thống Duterte không còn có thể giữ vững chủ quyền đang đắm chìm”, bà Hontiveros bày tỏ gay gắt.

Người dân Philippines tuần hành ở thành phố Makati hôm 12/6, biểu tình phản đối Trung Quốc chiếm đóng trái phép các khu vực tranh chấp ở Biển Đông. Ảnh: AP.

Hồng Vân (Theo New York Times) – Vnexpress

Vấn đề Biển Đông sôi sục ở Philippines sau vụ tàu cá bị đâm chìm
Đánh giá bài viết

Thế giới

Trung Quốc làm đường sắt cao tốc như thế nào?

Đã đăng

 ngày

Bởi

Trung Quốc có ý tưởng từ năm 1978, nhưng 30 năm sau, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên mới hoạt động.

Tháng 10/1978, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Sonoda Sunao đón một vị khách quan trọng tại sân bay Tokyo. Đó là lãnh đạo Trung Quốc – Đặng Tiểu Bình. Đây là chuyến đi có ý nghĩa rất lớn với lãnh đạo 74 tuổi này.

Trong cuốn “Tốc độ của Trung Quốc: Sự phát triển của Đường sắt cao tốc”, tác giả Wang Xiong cho biết dù lịch làm việc dày đặc, Đặng Tiểu Bình vẫn sắp xếp thời gian đi tàu cao tốc của Nhật Bản. Trả lời câu hỏi của một phóng viên trong buổi họp báo sau đó, ông cho biết đây là lần đầu tiên trải nghiệm phương tiện di chuyển này. “Nó rất nhanh, nhanh như gió vậy. Cảm giác như là nó thôi thúc anh phải chạy”, ông nói.

Hai tháng sau chuyến thăm của ông Đặng đến Nhật Bản, Trung Quốc tổ chức phiên họp toàn thể của Ủy ban trung ương Đảng khóa 11 tại Bắc Kinh. Tại đây, họ thảo luận các ưu tiên cho phát triển kinh tế. Vì khi đó, tốc độ tối đa của tàu trên đường ray truyền thống chỉ là 80 km mỗi giờ, sự cần thiết của đường sắt cao tốc đã được bàn bạc. Những người ủng hộ khẳng định hệ thống này sẽ góp phần vào chương trình phát triển kinh tế tổng thể. Dù vậy, những người phản đối lại cho rằng nó quá đắt đỏ.

Tàu Fuxing của Trung Quốc chạy tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải. Ảnh: Reuters

Đến năm 1990, một báo cáo đề xuất xây dựng đường sắt cao tốc được nộp lên Chính phủ Trung Quốc. Mục tiêu là giảm quá tải trên các tuyến đường sắt và đường cao tốc hiện tại. Theo chương trình này, bước đầu tiên là xây tuyến đường sắt giữa Bắc Kinh và Thượng Hải.

Báo cáo do hàng loạt cơ quan chính phủ Trung Quốc cùng thực hiện, đề cập đến các vấn đề lớn liên quan đến việc xây dựng, China Daily cho biết. Giới chức nhấn mạnh nhu cầu xây đường sắt cao tốc giữa Bắc Kinh và Thượng Hải, cũng như giải thích động thái này có thể đóng góp vào phát triển kinh tế trong nước như thế nào.

Năm 2004, Trung Quốc chọn 4 hãng công nghệ lớn – Alstom, Siemens, Bombardier và Kawasaki Heavy Industries để ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với 2 hãng sản xuất tàu lớn của nước này – China Southern Railway Corp (CSR) và China Northern Railway Corp (CNR). Đây cũng là cách Trung Quốc tự phát triển công nghệ về sau, khi sản xuất tàu Fuxing có tốc độ tối đa 400km mỗi giờ.

Năm 2008, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của Trung Quốc bắt đầu hoạt động, nối Bắc Kinh và Thiên Tân, rút ngắn thời gian di chuyển từ 70 phút xuống 30 phút. 10 năm qua, nước này liên tục tăng tốc xây dựng và hiện có mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới, với gần 30.000 km.

Đường sắt cao tốc nhận được sự hỗ trợ về vốn rất hào phóng của Chính phủ Trung Quốc. Theo một nghiên cứu về đường sắt cao tốc Trung Quốc của Đại học Liên hợp quốc năm ngoái, trong các kế hoạch 5 năm, tính từ năm 2001, đầu tư cho đường sắt của Trung Quốc liên tục tăng mạnh.

Năm 2015, họ đổ 125 tỷ USD cho xây dựng đường sắt. Tháng 11/2018, Chính phủ Trung Quốc công bố gói kích thích kinh tế trị giá 4.000 tỷ NDT (586 tỷ USD). Một phần lớn trong số này dành cho đường sắt cao tốc. Tăng chi cho cơ sở hạ tầng cũng là cách giúp nền kinh tế này vượt qua khủng hoảng tài chính 2008.

Chi phí xây dựng đường sắt cao tốc của Trung Quốc vào khoảng 17-21 triệu USD một km. Con số này tại châu Âu là 25-39 triệu USD.

Các tàu cao tốc của Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Ngoài đẩy mạnh trong nước, Chính phủ Trung Quốc còn tích cực quảng cáo hệ thống đường sắt cao tốc ra nước ngoài, coi đây như một dạng xuất khẩu. Giai đoạn 2 của dự án đường ray Ankara – Istabul (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 2014 đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc tham gia xây dựng đường sắt cao tốc ở nước ngoài. Đến nay, nước này đã tham gia dự án tại hàng loạt quốc gia, từ Nga, Hungary đến Thái Lan, Lào, Indonesia.

Những người ủng hộ cho rằng ngoài việc giảm tải cho hệ thống giao thông nội địa, đường sắt cao tốc còn góp công vào sự tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc trong thập kỷ qua. Đặc biệt, hệ thống này đã định hình lại ngành công nghiệp du lịch của Trung Quốc, cũng như tăng giá đất dọc tuyến đường ray.

“HSR đóng vai trò chủ chốt trong việc phát triển kinh tế Trung Quốc, nhờ cải thiện tính kết nối giữa các thành phố lớn của Trung Quốc, cũng như tăng tốc phát triển kinh tế cho các tỉnh”, Rajiv Biswas – kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại IHS Markit nhận xét trên Global Times. Du lịch hiện đóng góp 5% GDP Trung Quốc.

Ông cũng khẳng định tác động kinh tế của hệ thống này không chỉ dừng ở đóng góp vào GDP. GDP tăng lên trực tiếp nhờ việc xây dựng đường ray và doanh thu từ hành khách mỗi năm. Tuy vậy, tác động gián tiếp còn lớn hơn nhiều. Cong Yi – giảng viên Đại học Tài chính và Kinh tế Thiên Tân cho biết hệ thống này kết nối các khu vực của Trung Quốc có tầm quan trọng dài hạn cho sự phát triển tổng thể của cả nền kinh tế.

Một số nhà kinh tế học lo ngại việc tăng tốc xây dựng sẽ tạo ra núi nợ lớn, chưa kể lỗ trong khâu vận hành và rủi ro tài chính đi kèm. Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc (CRC) – công ty điều hành hệ thống đường sắt cao tốc tại đây có tổng nợ lên tới 5.280 tỷ NDT (gần 790 tỷ USD) tính đến hết quý III/2018. Li Hongchang – chuyên gia giao thông tại Đại học Beijing Jiaotong ước tính khoảng 80% khối nợ của công ty này liên quan đến xây dựng đường sắt cao tốc.

Bên cạnh đó, trừ tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải và nhiều chặng ngắn qua các thành phố ven biển, như Thượng Hải – Nam Kinh, Nam Kinh – Hàng Châu và Quảng Châu – Thâm Quyến, đa phần các tuyến đường sắt cao tốc khác vẫn đang lỗ. 

Dù vậy, Zhu Dajian – Giám đốc Trung tâm Đô thị hóa kiểu mới và Phát triển Bền vững tại Đại học Tongji cho rằng “nếu nhìn vào bức tranh tổng thể, và trong dài hạn, vấn đề nợ nần liên quan đến đường sắt cao tốc không quá nguy hiểm”. “Tốc độ đô thị hóa cao cần đường sắt cao tốc”, Zhu cho biết. Ông lấy ví dụ nhiều người từng lo ngại tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải thua lỗ. Tuy nhiên, sau 3 năm hoạt động, tuyến này đã có lãi và hiện đạt lợi nhuận 10 tỷ NDT một năm, theo Sohu.

Biwas cũng khẳng định đầu tư đường sắt cao tốc cần nhiều thời gian để sinh lời. Bên cạnh đó, tổng đầu tư của Trung Quốc cho xây dựng đường sắt năm 2018 là 117 tỷ USD, “chỉ chiếm 0,9% GDP năm ngoái của nước này”, ông nói.

Hà Thu (tổng hợp) – Vnexpress

Trung Quốc làm đường sắt cao tốc như thế nào?
Đánh giá bài viết
Đọc tiếp

Thế giới

Người biểu tình Hong Kong đập phá tòa nhà cơ quan lập pháp

Đã đăng

 ngày

Bởi

Những người đeo mặt nạ lọt vào tòa nhà Hội đồng Lập pháp sau nhiều giờ bao vây, buộc cảnh sát rút lui vào sâu bên trong.

Hàng trăm người biểu tình chống chính quyền Hong Kong hôm nay phá cửa kính, bẻ gẫy những cánh cửa xếp và xông vào tòa nhà Hội đồng Lập pháp sau 6 giờ bao vây bên ngoài. Những người biểu tình đều đội mũ bảo hộ, đeo mặt nạ và mang ô để đối phó với hơi cay của cảnh sát. 

Các tài sản như máy chiếu, màn hình tivi và tranh treo tường đều bị phá hủy, lực lượng cảnh sát chống bạo động cố thủ từ chiều đã phải rút vào sâu bên trong. Người biểu tình phun sơn đen lên biểu tượng đặc khu hành chính Hong Kong và viết khẩu hiệu lên tường phòng họp của Hội đồng Lập pháp.

Một số người biểu tình bắt đầu dựng rào chắn bên ngoài tòa nhà để chặn đường cảnh sát. Chính quyền Hong Kong thông báo các cơ quan hành chính sẽ đóng cửa vào ngày 2/7, khuyến cáo nhân viên tuân thủ quy trình khẩn cấp được thông báo từ trước.

Nhiều người đã rút ra bên ngoài sau khi đập phá, số còn lại kêu gọi trưởng đặc khu hành chính Carrie Lam tới tòa nhà Hội đồng Lập pháp để đối thoại trực tiếp.

Cảnh sát Hong Kong cảnh báo sẽ “sử dụng biện pháp phù hợp nếu gặp sự cản trở hoặc chống trả” trong quá trình tiến vào tòa nhà. Những người không liên quan tới cuộc đập phá được khuyến cáo rời khu vực này càng sớm càng tốt.

Người biểu tình bên trong tòa nhà Hội đồng Lập pháp Hong Kong. Ảnh: SCMP.

Cuộc biểu tình của người Hong Kong đã kéo dài suốt hơn một tháng qua, khởi đầu từ cuộc tuần hành phản đối dự luật cho phép chính quyền Hong Kong dẫn độ nghi phạm sang xét xử ở các quốc gia và vùng lãnh thổ khác, trong đó có Trung Quốc đại lục. Nhiều người Hong Kong lo ngại dự luật này có thể làm gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh với Hong Kong, đồng thời khiến họ bị điều chỉnh bởi một hệ thống pháp luật khác.

Tuy nhiên, hành động bạo lực của một số người biểu tình đã khiến nhiều người Hong Kong phản đối. Hàng chục nghìn người Hong Kong hôm 30/6 tổ chức tuần hành để ủng hộ cảnh sát trấn áp những phần tử quá khích. Họ vẫy cờ Trung Quốc, hô khẩu hiệu phản đối người biểu tình bạo lực chống chính quyền, cho rằng họ đang khiến đặc khu bị chia rẽ.

Ít nhất một phụ nữ bị thương trong các cuộc đụng độ và cảnh sát cũng bắt nhiều người trong cuộc biểu tình biến thành bạo lực hôm nay. Một số người biểu tình ném trứng vào cảnh sát và 13 cảnh sát được đưa tới bệnh viện vì “chất lỏng không xác định”. Các nhà hoạt động, chủ yếu là sinh viên, tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch bất tuân dân sự của họ.

Người biểu tình dựng rào chắn bên ngoài tòa nhà. Ảnh: SCMP.

Vũ Anh (Theo AFP)

Người biểu tình Hong Kong đập phá tòa nhà cơ quan lập pháp
Đánh giá bài viết
Đọc tiếp

Công nghệ

Ý đồ của Trump khi mở ‘đường sống’ cho Huawei

Đã đăng

 ngày

Bởi

Đồng ý để các công ty Mỹ bán hàng cho Huawei, Tổng thống Trump dường như muốn hướng tới thỏa thuận thương mại hơn là một cuộc Chiến tranh Lạnh công nghệ.

Hôm 29/6, tại cuộc họp báo sau cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka, Nhật Bản, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông sẽ cho phép các công ty Mỹ tiếp tục bán hàng cho Huawei, hãng thiết bị viễn thông và smartphone số một Trung Quốc bị Bộ Thương mại Mỹ đưa vào danh sách đen hồi tháng trước. Danh sách này khiến các công ty Mỹ không thể bán linh kiện và công nghệ cho Huawei nếu như chưa được chính phủ Mỹ chấp thuận.

Nhậm Chính Phi, người sáng lập tập đoàn Huawei của Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Trump trước đó hứng chỉ trích của các nghị sĩ Mỹ có quan điểm cứng rắn về vấn đề an ninh, khi ông nói rằng có thể dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Huawei để đổi lấy một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

Việc Trump để các công ty công nghệ Mỹ tiếp tục bán hàng cho Huawei dường như là bước tiến quan trọng để hướng đến mục tiêu đó và phát đi tín hiệu rằng ông quan tâm đến việc bán các sản phẩm Mỹ cho Trung Quốc hơn là đẩy hai nước vào một cuộc “Chiến tranh Lạnh công nghệ” không liệt không kém chiến tranh thương mại. Về lâu dài, khuynh hướng kinh doanh này có thể ảnh hưởng lớn tới hướng đi của mối quan hệ Mỹ – Trung hơn là thỏa thuận ngừng áp thuế và nối lại đàm phán thương mại mà Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập vừa đạt được sau cuộc gặp ở Osaka.

Các lệnh cấm của chính quyền Trump hồi tháng trước nhằm cắt đứt nguồn cung linh kiện và công nghệ Mỹ cho Huawei đánh dấu bước leo thang trong cuộc đối đấu thương mại Mỹ – Trung, sau khi Trump nâng thuế lên mức 25% với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Việc đưa Huawei vào danh sách đen của Bộ Thương mại Mỹ được nhìn nhận như là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy Mỹ và Trung Quốc đang sa vào một cuộc “Chiến tranh Lạnh mới”.

Nhiều nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh và Washington cho rằng cuộc xung đột giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, phát biểu của Trump tại cuộc họp báo ở Osaka hôm 29/6 toát lên sự lạc quan về tương lai quan hệ Mỹ – Trung, thậm chí dường như bác bỏ quan điểm trong chính quyền của ông, được lặp lại cách đây hai ngày bởi quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mark T. Esper, rằng Mỹ coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chiến lược trong dài hạn.

“Tôi nghĩ chúng tôi sẽ trở thành đối tác chiến lược của nhau”, Trump nói khi được một phóng viên Trung Quốc hỏi ông nhìn nhận Trung Quốc như thế nào. “Tôi nghĩ chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau. Nếu một thỏa thuận thương mại Mỹ – Trung đúng đắn được xây dựng, chúng ta có thể là những đối tác tuyệt vời của nhau”.

Trump thông báo tại cuộc họp ở Osaka rằng ông hoãn thực hiện lời đe dọa áp thêm thuế với 300 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc mỗi năm. Kế hoạch áp thuế trên đã nhận phải sự phản đối gay gắt của các doanh nghiệp Mỹ. Hôm 29/6, Trump cho hay mối quan tâm của ông giờ đây là giúp đỡ các công ty Mỹ, vốn đang vận động hành lang để đưa Huawei ra khỏi danh sách đen. “Tôi muốn các công ty của chúng tôi bán hàng cho mọi khách”, Trump nói.

Các phát biểu của Trump trong cuộc họp ngẫu hứng dài 73 phút ở Osaka gợi nhớ cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử giữa ông với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hồi năm ngoái ở Singapore.

Lúc bấy giờ, Trump cũng rút lại lời đe dọa trút “lửa và cuồng nộ” nhằm vào Triều Tiên hồi năm 2017. Thay vào đó, ông nói về tiềm năng kinh tế của Triều Tiên, thậm chí ca ngợi triển vọng về các thương vụ phát triển bất động sản khổng lồ của Triều Tiên nếu họ từ bỏ chương trình hạt nhân và theo đuổi con đường phát triển kinh tế.

Cũng tại cuộc họp báo ở Osaka, Trump cho biết trong những ngày tới, Mỹ sẽ quyết định liệu có đưa Huawei ra khỏi danh sách đen hay không. Trump còn thêm rằng ông sẽ “cân nhắc bán những thiết bị không gây ra vấn đề an ninh quốc gia lớn với Mỹ” cho Huawei. Ông đồng thời tiết lộ Trung Quốc đã cam kết nối lại việc mua các nông sản và các sản phẩm khác của Mỹ như một phần trong thỏa thuận đình chiến nhằm tái khởi động các cuộc đàm phán.

Dù vậy, ông chủ Nhà Trắng cung cấp rất ít các chi tiết liên quan. Thậm chí thời điểm đàm phán được nối lại hoặc thời hạn đàm phám kéo dài bao lâu vẫn chưa được làm rõ. Một câu hỏi nữa chưa được giải đáp là liệu Trung Quốc có giải quyết các phàn nàn của Mỹ rằng Bắc Kinh đã “nuốt lời” trước một loạt cam kết trong dự thảo thỏa thuận thương mại, nguyên nhân khiến đàm phán Mỹ – Trung sụp đổ hồi đầu tháng 5, hay không.

“Điều này không có nghĩa là sắp có một thỏa thuận. Nhưng Trung Quốc sẽ muốn đạt thỏa thuận. Tôi có thể chia sẻ như vậy với các bạn”, Trump nói với các phóng viên về thỏa thuận nối lại đàm phán thương mại cùng Trung Quốc.

Trung Quốc trong khi đó thể hiện sự lạc quan thận trọng trước các phát biểu của Trump. “Chúng tôi dĩ nhiên hoan nghênh nếu những lời nói này được cụ thể bằng hành động”, Vương Tiểu Long, đặc sứ về các vấn đề G20 của Bộ Ngoại giao Trung Quốc kiêm Vụ trưởng Vụ Kinh tế Quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói tại họp báo ở Osaka khi được hỏi về thông tin Trump nới lỏng các hạn chế đối với Huawei.

Tổng thống Donald Trump (trái) bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc gặp cấp cao Mỹ – Trung bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka, Nhật Bản, hôm 29/6. Ảnh: Reuters.

Huawei tỏ thái độ tích cực hơn qua lời bình luận trên tài khoản Twitter của hãng: “Quay ngoắt 180 độ? Donald Trump gợi ý ông ấy sẽ cho phép Huawei mua công nghệ Mỹ trở lại!”

Một số nghị sĩ Mỹ thể hiện nỗi lo lắng với quyết định này của Trump. Thượng nghị sĩ Dân chủ Chuck Schumer, lãnh đạo phe thiểu số tại thượng viện Mỹ, cho rằng giảm sức ép đối với Huawei sẽ khiến Mỹ đánh mất đáng kể khả năng buộc Trung Quốc thay đổi hành vi thương mại.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Marco Rubio thậm chí còn gọi đây là “sai lầm thảm họa”, cho biết ông sẽ giới thiệu dự luật tái áp đặt các lệnh trừng phạt lên Huawei nếu Trump đem chúng ra mặc cả để đổi lấy thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Larry Kudlow bác bỏ lo ngại này, khẳng định đây “chỉ là sự nới lỏng hạn chế cho các mặt hàng phổ thông, không phải những sản phẩm nhạy cảm về an ninh quốc gia”. 

Ngoài động thái liên quan đến Huawei, Mỹ và Trung Quốc không đạt được tiến bộ nào khác tại Osaka cho thấy hai nước sắp tiến gần đến một giải pháp chấm dứt chiến tranh thương mại, Scott Kennedy, chuyên gia về Trung Quốc thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS) ở Washington, nhận định. “Đây có thể là thông tin mà thị trường muốn nghe nhưng không thực sự đưa chúng ta đến gần với việc giải quyết các bất đồng sâu sắc giữa đôi bên”, ông nói.

Và dù chìa cành ôliu cho Trung Quốc, Trump vẫn còn nhiều phương án để gây sức ép với Bắc Kinh và Huawei. Chính quyền Trump đã ban bố sắc lệnh hành pháp để cấm các công ty Mỹ mua thiết bị viễn thông của Trung Quốc và đã có những bước đi để hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ Mỹ trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo hay tự động hóa. Mức thuế 25% mà ông đã áp với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc cũng không thay đổi.

Giới quan sát đánh giá động thái nhượng bộ Huawei của Trump hôm 29/6 cho thấy ông muốn ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc hơn là dấn thân vào chiến trường công nghệ trong cuộc cạnh tranh với nước này.

“Đây là một sự nhượng bộ lớn dành cho Trung Quốc, nhưng vẫn chưa rõ Mỹ được đền đáp như thế nào”, Wendy Cutler, nhà đàm phán thương mại kỳ cựu của Mỹ, đang làm việc ở Hội châu Á, New York, nhận xét.

Hồng Vân (Theo Bloomberg)

Ý đồ của Trump khi mở ‘đường sống’ cho Huawei
Đánh giá bài viết
Đọc tiếp
Advertisement

Facebook

Advertisement

Tin Nổi bật